॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: अच्छी तरह से समझना, संबंधी होना, संसर्गी होना
संस्कृत: समवाये
अंग्रेज़ी: to understand clearly, to be related, to be connected, to carry germs
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | सचतात् / सचताद् / सचतु | सचताम् | सचन्तु |
| मध्यम | सच / सचतात् / सचताद् | सचतम् | सचत |
| उत्तम | सचानि | सचाव | सचाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: सचति · लट् (आत्मने.): सचते · लिट्: ससाच · लिट् (आत्मने.): सेचे · लुट्: सचिता · लुट् (आत्मने.): सचिता · लृट्: सचिष्यति · लृट् (आत्मने.): सचिष्यते · लोट्: सचतात् · लोट् (आत्मने.): सचताम् · लङ्: असचत् · लङ् (आत्मने.): असचत · विधिलिङ्: सचेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): सचेत · आशीर्लिङ्: सच्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): सचिषीष्ट · लुङ्: असचीत् · लुङ् (आत्मने.): असचिष्ट · लृङ्: असचिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): असचिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: सचन · ण्वुल्: साचकः · तृच्: सचिता · ण्यत्: साच्यः · तव्य: सचितव्यः · अनीयर्: सचनीयः · क्त: सचितः · क्तवतु: सचितवान् · शतृ: सचन् · स्य-शतृ: सचिष्यन् · शानच्: सचमानः · क्त्वा: सचित्वा · ल्यप्: प्रसच्य · तुमुन्: सचितुम् · णमुल्: साचम् · घञ्: साकः · क्तिन्: सक्ति · क्वसु: सेचिवान्
अर्थ: नहीं, न
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| सच | सच् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: सच (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | सच (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
| अर-ना | समास: अर + ना तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: अव्ययम् 📚 अन्य सम्भावना: नृ (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन | ना (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन |
सच 📚 ➤ अच्छी तरह से समझना, संबंधी होना, संसर्गी होना
संस्कृत: समवाये
अरना 📚अर 📚ना ➤ अर (पहिए के अरे या पहिए अर्धव्यास) + ना (नहीं, न)
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| सच् 📚 | (connected with √ 2. सज्ज्, सञ्ज्, सख्; cf. √ सप्) cl. 1. Ā. (Dhātup. … | 🔵🟣 |
| अर 📚 | पहिए की नाभि और नेमि के बीच की आड़ी लकड़ी । आरागज | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| ना 📚 | एक शब्द जिसका प्रयोग अस्वीकृति या निषेध सूचित करने के लिये होता है । न… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| सचारना | सच + अर | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड