🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:37:13 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

सच् (षचँ)

भ्वादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 01.1152
धात्वर्थ: समवाये — अच्छी तरह से समझना, संबंधी होना, संसर्गी होना (to understand clearly, to be related, to be connected, to carry germs)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसचतिसचतःसचन्ति
मध्यमसचसिसचथःसचथ
उत्तमसचामिसचावःसचामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसचतात् / सचताद् / सचतुसचताम्सचन्तु
मध्यमसच / सचतात् / सचताद्सचतम्सचत
उत्तमसचानिसचावसचाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसचत् / असचद्असचताम्असचन्
मध्यमअसचःअसचतम्असचत
उत्तमअसचम्असचावअसचाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसचेत् / सचेद्सचेताम्सचेयुः
मध्यमसचेःसचेतम्सचेत
उत्तमसचेयम्सचेवसचेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसचिष्यतिसचिष्यतःसचिष्यन्ति
मध्यमसचिष्यसिसचिष्यथःसचिष्यथ
उत्तमसचिष्यामिसचिष्यावःसचिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसचितासचितारौसचितारः
मध्यमसचितासिसचितास्थःसचितास्थ
उत्तमसचितास्मिसचितास्वःसचितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमससाचसेचतुःसेचुः
मध्यमसेचिथसेचथुःसेच
उत्तमससच / ससाचसेचिवसेचिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसचीत् / असचीद् / असाचीत् / असाचीद्असचिष्टाम् / असाचिष्टाम्असचिषुः / असाचिषुः
मध्यमअसचीः / असाचीःअसचिष्टम् / असाचिष्टम्असचिष्ट / असाचिष्ट
उत्तमअसचिषम् / असाचिषम्असचिष्व / असाचिष्वअसचिष्म / असाचिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसच्यात् / सच्याद्सच्यास्ताम्सच्यासुः
मध्यमसच्याःसच्यास्तम्सच्यास्त
उत्तमसच्यासम्सच्यास्वसच्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसचिष्यत् / असचिष्यद्असचिष्यताम्असचिष्यन्
मध्यमअसचिष्यःअसचिष्यतम्असचिष्यत
उत्तमअसचिष्यम्असचिष्यावअसचिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें