॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: आलिंगन करना, गले लगाना, सटे रहना, चिपके रहना
संस्कृत: सङ्गे
अंग्रेज़ी: to hug, to embrace, to stay in close contact, to cling, to stick to
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | सजतात् / सजताद् / सजतु | सजताम् | सजन्तु |
| मध्यम | सज / सजतात् / सजताद् | सजतम् | सजत |
| उत्तम | सजानि | सजाव | सजाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: सजति · लिट्: ससञ्ज · लुट्: सङ्क्ता · लृट्: सङ्क्ष्यति · लोट्: सजतात् · लङ्: असजत् · विधिलिङ्: सजेत् · आशीर्लिङ्: सज्यात् · लुङ्: असाङ्क्षीत् · लृङ्: असङ्क्ष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: सञ्जन · ण्वुल्: सञ्जकः · तृच्: सङ्क्ता · ण्यत्: सञ्ज्यः · तव्य: सङ्क्तव्यः · अनीयर्: सञ्जनीयः · क्त: सक्तः · क्तवतु: सक्तवान् · शतृ: सजन् · स्य-शतृ: सङ्क्ष्यन् · क्त्वा: सक्त्वा · ल्यप्: प्रसज्य · तुमुन्: सङ्क्तुम् · णमुल्: सञ्जम् · घञ्: सङ्गः · क्तिन्: सक्ति · क्वसु: सेजिवान्
अर्थ: घेरना, गूंथना, एकत्र करना
संस्कृत: वेष्टने
अंग्रेज़ी: to cover,to surround,to string, to collect, to bring together
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | वटतात् / वटताद् / वटतु | वटताम् | वटन्तु |
| मध्यम | वट / वटतात् / वटताद् | वटतम् | वटत |
| उत्तम | वटानि | वटाव | वटाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: वटति · लिट्: ववाट · लुट्: वटिता · लृट्: वटिष्यति · लोट्: वटतात् · लङ्: अवटत् · विधिलिङ्: वटेत् · आशीर्लिङ्: वट्यात् · लुङ्: अवटीत् · लृङ्: अवटिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: वटन · ण्वुल्: वाटकः · तृच्: वटिता · ण्यत्: वाट्यः · तव्य: वटितव्यः · अनीयर्: वटनीयः · क्त: वटितः · क्तवतु: वटितवान् · शतृ: वटन् · स्य-शतृ: वटिष्यन् · क्त्वा: वटित्वा · ल्यप्: प्रवट्य · तुमुन्: वटितुम् · णमुल्: वाटम् · घञ्: वाटः · क्तिन्: वट्टि · क्वसु: ववट्वान्
सज 📚 ➤ आलिंगन करना, गले लगाना, सटे रहना, चिपके रहना
संस्कृत: सङ्गे
आवट 📚 ➤ घेरना, गूंथना, एकत्र करना
संस्कृत: वेष्टने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| सञ्ज् 📚 | (or सज्ज्), cl. 1. P. सञ्जति, सज्जति, to go, move, Dhātup. vii, 22 | 🔵🟣 |
| वट् 📚 | (prob. invented to serve as a root for the words below; cf. √ 1. वृत्)… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| सजावट | सज + आवट | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड