🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:31:50 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

सञ्ज् (षन्जँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.1142
धात्वर्थ: सङ्गे — आलिंगन करना, गले लगाना, सटे रहना, चिपके रहना (to hug, to embrace, to stay in close contact, to cling, to stick to)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसजतिसजतःसजन्ति
मध्यमसजसिसजथःसजथ
उत्तमसजामिसजावःसजामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसजतात् / सजताद् / सजतुसजताम्सजन्तु
मध्यमसज / सजतात् / सजताद्सजतम्सजत
उत्तमसजानिसजावसजाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसजत् / असजद्असजताम्असजन्
मध्यमअसजःअसजतम्असजत
उत्तमअसजम्असजावअसजाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसजेत् / सजेद्सजेताम्सजेयुः
मध्यमसजेःसजेतम्सजेत
उत्तमसजेयम्सजेवसजेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसङ्क्ष्यतिसङ्क्ष्यतःसङ्क्ष्यन्ति
मध्यमसङ्क्ष्यसिसङ्क्ष्यथःसङ्क्ष्यथ
उत्तमसङ्क्ष्यामिसङ्क्ष्यावःसङ्क्ष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसङ्क्तासङ्क्तारौसङ्क्तारः
मध्यमसङ्क्तासिसङ्क्तास्थःसङ्क्तास्थ
उत्तमसङ्क्तास्मिसङ्क्तास्वःसङ्क्तास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमससञ्जससञ्जतुःससञ्जुः
मध्यमससङ्क्थ / ससञ्जिथससञ्जथुःससञ्ज
उत्तमससञ्जससञ्जिवससञ्जिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसाङ्क्षीत् / असाङ्क्षीद्असाङ्क्ताम्असाङ्क्षुः
मध्यमअसाङ्क्षीःअसाङ्क्तम्असाङ्क्त
उत्तमअसाङ्क्षम्असाङ्क्ष्वअसाङ्क्ष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसज्यात् / सज्याद्सज्यास्ताम्सज्यासुः
मध्यमसज्याःसज्यास्तम्सज्यास्त
उत्तमसज्यासम्सज्यास्वसज्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसङ्क्ष्यत् / असङ्क्ष्यद्असङ्क्ष्यताम्असङ्क्ष्यन्
मध्यमअसङ्क्ष्यःअसङ्क्ष्यतम्असङ्क्ष्यत
उत्तमअसङ्क्ष्यम्असङ्क्ष्यावअसङ्क्ष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें