२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
सञ्ज् (षन्जँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.1142
धात्वर्थ: सङ्गे — आलिंगन करना, गले लगाना, सटे रहना, चिपके रहना (to hug, to embrace, to stay in close contact, to cling, to stick to)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सजति सजतः सजन्ति मध्यम सजसि सजथः सजथ उत्तम सजामि सजावः सजामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सजतात् / सजताद् / सजतु सजताम् सजन्तु मध्यम सज / सजतात् / सजताद् सजतम् सजत उत्तम सजानि सजाव सजाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असजत् / असजद् असजताम् असजन् मध्यम असजः असजतम् असजत उत्तम असजम् असजाव असजाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सजेत् / सजेद् सजेताम् सजेयुः मध्यम सजेः सजेतम् सजेत उत्तम सजेयम् सजेव सजेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सङ्क्ष्यति सङ्क्ष्यतः सङ्क्ष्यन्ति मध्यम सङ्क्ष्यसि सङ्क्ष्यथः सङ्क्ष्यथ उत्तम सङ्क्ष्यामि सङ्क्ष्यावः सङ्क्ष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सङ्क्ता सङ्क्तारौ सङ्क्तारः मध्यम सङ्क्तासि सङ्क्तास्थः सङ्क्तास्थ उत्तम सङ्क्तास्मि सङ्क्तास्वः सङ्क्तास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ससञ्ज ससञ्जतुः ससञ्जुः मध्यम ससङ्क्थ / ससञ्जिथ ससञ्जथुः ससञ्ज उत्तम ससञ्ज ससञ्जिव ससञ्जिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असाङ्क्षीत् / असाङ्क्षीद् असाङ्क्ताम् असाङ्क्षुः मध्यम असाङ्क्षीः असाङ्क्तम् असाङ्क्त उत्तम असाङ्क्षम् असाङ्क्ष्व असाङ्क्ष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सज्यात् / सज्याद् सज्यास्ताम् सज्यासुः मध्यम सज्याः सज्यास्तम् सज्यास्त उत्तम सज्यासम् सज्यास्व सज्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असङ्क्ष्यत् / असङ्क्ष्यद् असङ्क्ष्यताम् असङ्क्ष्यन् मध्यम असङ्क्ष्यः असङ्क्ष्यतम् असङ्क्ष्यत उत्तम असङ्क्ष्यम् असङ्क्ष्याव असङ्क्ष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सज्यते सज्येते सज्यन्ते मध्यम सज्यसे सज्येथे सज्यध्वे उत्तम सज्ये सज्यावहे सज्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सज्यताम् सज्येताम् सज्यन्ताम् मध्यम सज्यस्व सज्येथाम् सज्यध्वम् उत्तम सज्यै सज्यावहै सज्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असज्यत असज्येताम् असज्यन्त मध्यम असज्यथाः असज्येथाम् असज्यध्वम् उत्तम असज्ये असज्यावहि असज्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सज्येत सज्येयाताम् सज्येरन् मध्यम सज्येथाः सज्येयाथाम् सज्येध्वम् उत्तम सज्येय सज्येवहि सज्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सङ्क्ष्यते सङ्क्ष्येते सङ्क्ष्यन्ते मध्यम सङ्क्ष्यसे सङ्क्ष्येथे सङ्क्ष्यध्वे उत्तम सङ्क्ष्ये सङ्क्ष्यावहे सङ्क्ष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त सञ्जन — — सञ्जनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त सञ्जक सञ्जकः सञ्जिका सञ्जकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त सङ्क्तृ सङ्क्ता सङ्क्त्री सङ्क्तृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त सञ्ज्य सञ्ज्यः सञ्ज्या सञ्ज्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) सङ्क्तव्य सङ्क्तव्यः सङ्क्तव्या सङ्क्तव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त सञ्जनीय सञ्जनीयः सञ्जनीया सञ्जनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) सक्त सक्तः सक्ता सक्तम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) सक्तवत् सक्तवान् सक्तवती सक्तवत् / सक्तवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) सजत् सजन् सजन्ती सजत् / सजद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त सङ्क्ष्यत् सङ्क्ष्यन् सङ्क्ष्यती / सङ्क्ष्यन्ती सङ्क्ष्यत् / सङ्क्ष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) सक्त्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रसज्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) सङ्क्तुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय सञ्जम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त सङ्ग सङ्गः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त सक्ति — सक्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त सेजिवस् सेजिवान् सेजुषी सेजिवत् / सेजिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।