॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पूर्ण किया हुआ, उपसंहृत, पूरा किया हुआ
व्युत्पत्ति: सम् + आप् + क्त (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | समाप्तः | समाप्तौ | समाप्ताः |
| द्वितीया | समाप्तम् | समाप्तौ | समाप्तान् |
| तृतीया | समाप्तेन | समाप्ताभ्याम् | समाप्तैः |
| चतुर्थी | समाप्ताय | समाप्ताभ्याम् | समाप्तेभ्यः |
| पञ्चमी | समाप्तात् / समाप्ताद् | समाप्ताभ्याम् | समाप्तेभ्यः |
| षष्ठी | समाप्तस्य | समाप्तयोः | समाप्तानाम् |
| सप्तमी | समाप्ते | समाप्तयोः | समाप्तेषु |
| सम्बोधन | हे समाप्त | हे समाप्तौ | हे समाप्ताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| समाप्त | समाप्त (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: समाप्त (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन | आप्त (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: सम् + आप् + क्त |
समाप्त 📚 ➤ पूर्ण किया हुआ, उपसंहृत, पूरा किया हुआ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| समाप्त 📚 | जिसका अंत हो गया हो । जो खतम या पूरा हो । जैसे,—(क) जब आप अपनी सब बाते… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड