॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: शब्द करना (भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त)
संस्कृत: शब्दे
अंग्रेज़ी: to sound
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | रातिः | राती | रातयः |
| द्वितीया | रातिम् | राती | रातीः |
| तृतीया | रात्या | रातिभ्याम् | रातिभिः |
| चतुर्थी | रातये / रात्यै | रातिभ्याम् | रातिभ्यः |
| पञ्चमी | रातेः / रात्याः | रातिभ्याम् | रातिभ्यः |
| षष्ठी | रातेः / रात्याः | रात्योः | रातीनाम् |
| सप्तमी | रातौ / रात्याम् | रात्योः | रातिषु |
| सम्बोधन | हे राते | हे राती | हे रातयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | रायति | रायतः | रायन्ति |
| मध्यम | रायसि | रायथः | रायथ |
| उत्तम | रायामि | रायावः | रायामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: रायति · लिट्: ररौ · लुट्: राता · लृट्: रास्यति · लोट्: रायतात् · लङ्: अरायत् · विधिलिङ्: रायेत् · आशीर्लिङ्: रायात् · लुङ्: अरासीत् · लृङ्: अरास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: राण · ण्वुल्: रायकः · तृच्: राता · यत्: रेयः · तव्य: रातव्यः · अनीयर्: राणीयः · क्त: रातः · क्तवतु: रातवान् · शतृ: रायन् · स्य-शतृ: रास्यन् · क्त्वा: रात्वा · ल्यप्: प्रराय · तुमुन्: रातुम् · णमुल्: रायम् · घञ्: रायः · क्तिन्: राति · क्वसु: ररिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| सह-राती | समास: सह + राति अव्ययीभाव (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: राति (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन · कृदन्त: रै + क्तिन् 📚 अन्य सम्भावना: रात् (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन · कृदन्त: रा + शतृ | राती (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: रा + शतृ |
सहराती 📚सह 📚राति ➤ सह (सहना, सहन करना, शक्तिमान होना, संतुष्ट होना) + राति (शब्द करना (भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त))
संस्कृत: शब्दे
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| सह |
साथ (३.४.४) — सार्धम्, साकम्, सत्रा, समम् |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड