॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: हल के चलाने से खेत में बनी हुई रेखा, खूड, हल की फाल से खुदी हुई रेखा
संस्कृत: लाङ्गलकृतरेखा · पर्याय: लाङ्गलपद्धति
व्युत्पत्ति: सि + त
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | सीता | सीते | सीताः |
| द्वितीया | सीताम् | सीते | सीताः |
| तृतीया | सीतया | सीताभ्याम् | सीताभिः |
| चतुर्थी | सीतायै | सीताभ्याम् | सीताभ्यः |
| पञ्चमी | सीतायाः | सीताभ्याम् | सीताभ्यः |
| षष्ठी | सीतायाः | सीतयोः | सीतानाम् |
| सप्तमी | सीतायाम् | सीतयोः | सीतासु |
| सम्बोधन | हे सीते | हे सीते | हे सीताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: जाना
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to wander
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अटतात् / अटताद् / अटतु | अटताम् | अटन्तु |
| मध्यम | अट / अटतात् / अटताद् | अटतम् | अटत |
| उत्तम | अटानि | अटाव | अटाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अटति · लिट्: आट · लुट्: अटिता · लृट्: अटिष्यति · लोट्: अटतात् · लङ्: आटत् · विधिलिङ्: अटेत् · आशीर्लिङ्: अट्यात् · लुङ्: आटीत् · लृङ्: आटिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अटन · ण्वुल्: आटकः · तृच्: अटिता · ण्यत्: आट्यः · तव्य: अटितव्यः · अनीयर्: अटनीयः · क्त: अटितः · क्तवतु: अटितवान् · शतृ: अटन् · स्य-शतृ: अटिष्यन् · क्त्वा: अटित्वा · ल्यप्: प्राट्य · तुमुन्: अटितुम् · णमुल्: आटम् · घञ्: आटः · क्तिन्: अट्टि · क्वसु: आटिवान्
सीता 📚 ➤ हल के चलाने से खेत में बनी हुई रेखा, खूड, हल की फाल से खुदी हुई रेखा
संस्कृत: लाङ्गलकृतरेखा · पर्याय: लाङ्गलपद्धति
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| सीता 📚 | वह रेखा जो जमीन जोतते समय हल की फाल के धँसने से पड़ती जाती है । कूँड़ … | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| अप् 📚 | जल । पानी | 🟠🔵🟣🟢 |
| अट् 📚 | cl. 1. P. Ā. अटति, ˚ते, आट, अटिष्यति, आटीत्, अटितुम्, to roam, wander … | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| सीता |
हल से बनी रेखा (कूँड) (२.९.१५) — लांगलपद्धति |
| अप् |
जल के नाम (१.१०.३) — वार्, वारि, सलिल, कमल, जल, पयस्, कीलाल, अमृत संज्ञा के अर्थ में, कर्ता से भिन्न कारक में और भाव में (३.५.१५) — घञ्, अच्, नङ्, अथुच्, कर्ता, भाव |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| सीताबट | सीता + अप् | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
| सीताबट | अप् + अट | जश्त्व | झलां जशोऽन्ते (८.२.३९) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड