॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: सूंघना, बास आना, बांधना, हिंसा करना' (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: गन्धे बन्धने च · पर्याय: नाडी
अंग्रेज़ी: to smell,to bind
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | नालः | नालौ | नालाः |
| द्वितीया | नालम् | नालौ | नालान् |
| तृतीया | नालेन | नालाभ्याम् | नालैः |
| चतुर्थी | नालाय | नालाभ्याम् | नालेभ्यः |
| पञ्चमी | नालात् / नालाद् | नालाभ्याम् | नालेभ्यः |
| षष्ठी | नालस्य | नालयोः | नालानाम् |
| सप्तमी | नाले | नालयोः | नालेषु |
| सम्बोधन | हे नाल | हे नालौ | हे नालाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | नलति | नलतः | नलन्ति |
| मध्यम | नलसि | नलथः | नलथ |
| उत्तम | नलामि | नलावः | नलामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: नलति · लिट्: ननाल · लुट्: नलिता · लृट्: नलिष्यति · लोट्: नलतात् · लङ्: अनलत् · विधिलिङ्: नलेत् · आशीर्लिङ्: नल्यात् · लुङ्: अनालीत् · लृङ्: अनलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: नलन · ण्वुल्: नालकः · तृच्: नलिता · ण्यत्: नाल्यः · तव्य: नलितव्यः · अनीयर्: नलनीयः · क्त: नलितः · क्तवतु: नलितवान् · शतृ: नलन् · स्य-शतृ: नलिष्यन् · क्त्वा: नलित्वा · ल्यप्: प्रणल्य · तुमुन्: नलितुम् · णमुल्: नालम् · घञ्: नालः · क्तिन्: नल्ति · क्वसु: नेलिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| सुनाल | नाल (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: सु + नल् + घञ् 📚 अन्य सम्भावना: सुनाल (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
सुनाल 📚 ➤ सूंघना, बास आना, बांधना, हिंसा करना' (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: गन्धे बन्धने च · पर्याय: नाडी
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| नाल 📚 | कमल, कुमुद, आदि फूलों की पोलो लंबी डंडी । डांड़ी | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| नाल |
कमल की डण्डी (१.१०.४२) — नाला, आगे उसका डण्ठल (२.९.२२) — नाडी |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड