॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: अधीन, प्रभावित, प्रभावगत, नियन्त्रणगत
संस्कृत: हस्तिनी, वन्ध्या गौः, स्त्री · पर्याय: करिणी, धेनुका, गणिका, करेणु, वासिता
व्युत्पत्ति: वश् + अच् + टाप्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | वशा | वशे | वशाः |
| द्वितीया | वशाम् | वशे | वशाः |
| तृतीया | वशया | वशाभ्याम् | वशाभिः |
| चतुर्थी | वशायै | वशाभ्याम् | वशाभ्यः |
| पञ्चमी | वशायाः | वशाभ्याम् | वशाभ्यः |
| षष्ठी | वशायाः | वशयोः | वशानाम् |
| सप्तमी | वशायाम् | वशयोः | वशासु |
| सम्बोधन | हे वशे | हे वशे | हे वशाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| सूत-वशा | समास: सूत + वशा तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: वशा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: वशा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन | वशा (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन |
सूतवशा 📚सूत 📚वशा ➤ सूत (उत्पन्न करना, प्रसव करना, जनना) + वशा (अधीन, प्रभावित, प्रभावगत, नियन्त्रणगत)
संस्कृत: हस्तिनी, वन्ध्या गौः, स्त्री · पर्याय: करिणी, धेनुका, गणिका, करेणु, वासिता
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| सूत 📚 | रूई, रेशम आदि का महीन तार जिससे कपड़ा बुना जाता है । तंतु । सूत्त । क्… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| वशा 📚 | वंध्या स्त्री । बाँझ | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| सूत |
सारथि (२.८.५९) — नियन्ता, प्राजिता, यन्ता, क्षत्ता, सारथि |
| वशा |
बाँझ गाय (२.९.७०) — वन्ध्या हथिनी (२.८.३६) — करिणी, धेनुका |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड