॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: ले जाना, हरण करना, चोरी करना
संस्कृत: हरणे
अंग्रेज़ी: to take way, to carry, to steal, to acquire
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | हरतात् / हरताद् / हरतु | हरताम् | हरन्तु |
| मध्यम | हर / हरतात् / हरताद् | हरतम् | हरत |
| उत्तम | हराणि | हराव | हराम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: हरति · लट् (आत्मने.): हरते · लिट्: जहार · लिट् (आत्मने.): जह्रे · लुट्: हर्ता · लुट् (आत्मने.): हर्ता · लृट्: हरिष्यति · लृट् (आत्मने.): हरिष्यते · लोट्: हरतात् · लोट् (आत्मने.): हरताम् · लङ्: अहरत् · लङ् (आत्मने.): अहरत · विधिलिङ्: हरेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): हरेत · आशीर्लिङ्: ह्रियात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): हृषीष्ट · लुङ्: अहार्षीत् · लुङ् (आत्मने.): अहृत · लृङ्: अहरिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अहरिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: हरण · ण्वुल्: हारकः · तृच्: हर्ता · ण्यत्: हार्यः · तव्य: हर्तव्यः · अनीयर्: हरणीयः · क्त: हृतः · क्तवतु: हृतवान् · शतृ: हरन् · स्य-शतृ: हरिष्यन् · शानच्: हरमाणः · क्त्वा: हृत्वा · ल्यप्: प्रहृत्य · तुमुन्: हर्तुम् · णमुल्: हारम् · घञ्: हारः · क्तिन्: हृति · क्वसु: जहृवान्
अर्थ: धुरी, धुरा
संस्कृत: विभीतकी, षोडशमाषः, अक्षः, चक्रम्, इन्द्रियम्, व्यवहारः, मधुरलवणम् · पर्याय: विभीतक, तुष, कर्षफल, भूतावास, कलिद्रुम
व्युत्पत्ति: अक्ष्+अच्, अश्+सः वा
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अक्षः | अक्षौ | अक्षाः |
| द्वितीया | अक्षम् | अक्षौ | अक्षान् |
| तृतीया | अक्षेण | अक्षाभ्याम् | अक्षैः |
| चतुर्थी | अक्षाय | अक्षाभ्याम् | अक्षेभ्यः |
| पञ्चमी | अक्षात् / अक्षाद् | अक्षाभ्याम् | अक्षेभ्यः |
| षष्ठी | अक्षस्य | अक्षयोः | अक्षाणाम् |
| सप्तमी | अक्षे | अक्षयोः | अक्षेषु |
| सम्बोधन | हे अक्ष | हे अक्षौ | हे अक्षाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
हर 📚 ➤ ले जाना, हरण करना, चोरी करना
संस्कृत: हरणे
अक्ष 📚 ➤ धुरी, धुरा
संस्कृत: विभीतकी, षोडशमाषः, अक्षः, चक्रम्, इन्द्रियम्, व्यवहारः, मधुरलवणम् · पर्याय: विभीतक, तुष, कर्षफल, भूतावास, कलिद्रुम
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| ह् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें | |
| अक्ष 📚 | खेलने का पासा | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| अक्ष |
पासे (२.१०.४५) — देवन, पाशक सोलह माषक (२.९.८६) — कर्ष |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| हराक्ष | हर + अक्ष | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड