॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: हाव भाव करना, नखरा करना, लीला करना, क्रीड़ा करना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: भावकरणे
अंग्रेज़ी: to be slighted or derided, Nīlak.
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | हेलनीयः | हेलनीयौ | हेलनीयाः |
| द्वितीया | हेलनीयम् | हेलनीयौ | हेलनीयान् |
| तृतीया | हेलनीयेन | हेलनीयाभ्याम् | हेलनीयैः |
| चतुर्थी | हेलनीयाय | हेलनीयाभ्याम् | हेलनीयेभ्यः |
| पञ्चमी | हेलनीयात् / हेलनीयाद् | हेलनीयाभ्याम् | हेलनीयेभ्यः |
| षष्ठी | हेलनीयस्य | हेलनीययोः | हेलनीयानाम् |
| सप्तमी | हेलनीये | हेलनीययोः | हेलनीयेषु |
| सम्बोधन | हे हेलनीय | हे हेलनीयौ | हे हेलनीयाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | हिलति | हिलतः | हिलन्ति |
| मध्यम | हिलसि | हिलथः | हिलथ |
| उत्तम | हिलामि | हिलावः | हिलामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: हिलति · लिट्: जिहेल · लुट्: हेलिता · लृट्: हेलिष्यति · लोट्: हिलतात् · लङ्: अहिलत् · विधिलिङ्: हिलेत् · आशीर्लिङ्: हिल्यात् · लुङ्: अहेलीत् · लृङ्: अहेलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: हेलन · ण्वुल्: हेलकः · तृच्: हेलिता · ण्यत्: हेल्यः · तव्य: हेलितव्यः · अनीयर्: हेलनीयः · क्त: हिलितः · क्तवतु: हिलितवान् · शतृ: हिलन् · स्य-शतृ: हेलिष्यन् · क्त्वा: हिलित्वा · ल्यप्: प्रहिल्य · तुमुन्: हेलितुम् · णमुल्: हेलम् · घञ्: हेलः · क्तिन्: हिल्ति · क्वसु: जिहिल्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| हेलनीय | हेलनीय (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: हिल् + अनीयर् 📚 अन्य सम्भावना: हेलनीय (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: हिल् + अनीयर् |
हेलनीय 📚 ➤ हाव भाव करना, नखरा करना, लीला करना, क्रीड़ा करना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: भावकरणे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| हेलनीय 📚 | अवहेलना या हेला के योग्य | 🟠🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड