🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:36:50 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

हिल् (हिलँ)

तुदादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 06.0088
धात्वर्थ: भावकरणे — हाव भाव करना, नखरा करना, लीला करना, क्रीड़ा करना (to act, to show tantrums, to enact)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमहिलतिहिलतःहिलन्ति
मध्यमहिलसिहिलथःहिलथ
उत्तमहिलामिहिलावःहिलामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमहिलतात् / हिलताद् / हिलतुहिलताम्हिलन्तु
मध्यमहिल / हिलतात् / हिलताद्हिलतम्हिलत
उत्तमहिलानिहिलावहिलाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअहिलत् / अहिलद्अहिलताम्अहिलन्
मध्यमअहिलःअहिलतम्अहिलत
उत्तमअहिलम्अहिलावअहिलाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमहिलेत् / हिलेद्हिलेताम्हिलेयुः
मध्यमहिलेःहिलेतम्हिलेत
उत्तमहिलेयम्हिलेवहिलेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमहेलिष्यतिहेलिष्यतःहेलिष्यन्ति
मध्यमहेलिष्यसिहेलिष्यथःहेलिष्यथ
उत्तमहेलिष्यामिहेलिष्यावःहेलिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमहेलिताहेलितारौहेलितारः
मध्यमहेलितासिहेलितास्थःहेलितास्थ
उत्तमहेलितास्मिहेलितास्वःहेलितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमजिहेलजिहिलतुःजिहिलुः
मध्यमजिहेलिथजिहिलथुःजिहिल
उत्तमजिहेलजिहिलिवजिहिलिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअहेलीत् / अहेलीद्अहेलिष्टाम्अहेलिषुः
मध्यमअहेलीःअहेलिष्टम्अहेलिष्ट
उत्तमअहेलिषम्अहेलिष्वअहेलिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमहिल्यात् / हिल्याद्हिल्यास्ताम्हिल्यासुः
मध्यमहिल्याःहिल्यास्तम्हिल्यास्त
उत्तमहिल्यासम्हिल्यास्वहिल्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअहेलिष्यत् / अहेलिष्यद्अहेलिष्यताम्अहेलिष्यन्
मध्यमअहेलिष्यःअहेलिष्यतम्अहेलिष्यत
उत्तमअहेलिष्यम्अहेलिष्यावअहेलिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें