॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पक्षे तस्य नः" लज्जित
संस्कृत: लज्जायाम् · पर्याय: ह्रीत, लज्जित
अंग्रेज़ी: to shy, to be ashamed
व्युत्पत्ति: ह्री + क्त, पक्षे तस्य नः (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | ह्रीणः | ह्रीणौ | ह्रीणाः |
| द्वितीया | ह्रीणम् | ह्रीणौ | ह्रीणान् |
| तृतीया | ह्रीणेन | ह्रीणाभ्याम् | ह्रीणैः |
| चतुर्थी | ह्रीणाय | ह्रीणाभ्याम् | ह्रीणेभ्यः |
| पञ्चमी | ह्रीणात् / ह्रीणाद् | ह्रीणाभ्याम् | ह्रीणेभ्यः |
| षष्ठी | ह्रीणस्य | ह्रीणयोः | ह्रीणानाम् |
| सप्तमी | ह्रीणे | ह्रीणयोः | ह्रीणेषु |
| सम्बोधन | हे ह्रीण | हे ह्रीणौ | हे ह्रीणाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | जिह्रेति | जिह्रीतः | जिह्रियति |
| मध्यम | जिह्रेषि | जिह्रीथः | जिह्रीथ |
| उत्तम | जिह्रेमि | जिह्रीवः | जिह्रीमः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: जिह्रेति · लिट्: जिह्रयाञ्चकार · लुट्: ह्रेता · लृट्: ह्रेष्यति · लोट्: जिह्रीतात् · लङ्: अजिह्रेत् · विधिलिङ्: जिह्रीयात् · आशीर्लिङ्: ह्रीयात् · लुङ्: अह्रैषीत् · लृङ्: अह्रेष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: ह्रयण · ण्वुल्: ह्रायकः · तृच्: ह्रेता · यत्: ह्रेयः · तव्य: ह्रेतव्यः · अनीयर्: ह्रयणीयः · क्त: ह्रीणः · क्तवतु: ह्रीणवान् · शतृ: जिह्रियत्/जिह्रियद् · स्य-शतृ: ह्रेष्यन् · क्त्वा: ह्रीत्वा · ल्यप्: प्रह्रीय · तुमुन्: ह्रेतुम् · णमुल्: ह्रायम् · क्तिन्: ह्रीति · क्वसु: जिह्रयाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| ह्रीण | ह्रीण (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: ह्री + क्त 📚 अन्य सम्भावना: ह्रीण (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: ह्री + क्त |
ह्रीण 📚 ➤ पक्षे तस्य नः" लज्जित
संस्कृत: लज्जायाम् · पर्याय: ह्रीत, लज्जित
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| ह्रीण 📚 | लंज्जित । शरमिंदा । जैसे,—ह्रीणमुख | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| ह्रीण |
लजाया हुआ (३.१.९०) — ह्रीत, लज्जित |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड