२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
ह्री (ह्री)
जुहोत्यादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 03.0003
धात्वर्थ: लज्जायाम् — लज्जित होना, शरमाना (to shy, to be ashamed)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जिह्रेति जिह्रीतः जिह्रियति मध्यम जिह्रेषि जिह्रीथः जिह्रीथ उत्तम जिह्रेमि जिह्रीवः जिह्रीमः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जिह्रीतात् / जिह्रीताद् / जिह्रेतु जिह्रीताम् जिह्रियतु मध्यम जिह्रीतात् / जिह्रीताद् / जिह्रीहि जिह्रीतम् जिह्रीत उत्तम जिह्रयाणि जिह्रयाव जिह्रयाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अजिह्रेत् / अजिह्रेद् अजिह्रीताम् अजिह्रयुः मध्यम अजिह्रेः अजिह्रीतम् अजिह्रीत उत्तम अजिह्रयम् अजिह्रीव अजिह्रीम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जिह्रीयात् / जिह्रीयाद् जिह्रीयाताम् जिह्रीयुः मध्यम जिह्रीयाः जिह्रीयातम् जिह्रीयात उत्तम जिह्रीयाम् जिह्रीयाव जिह्रीयाम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्रेष्यति ह्रेष्यतः ह्रेष्यन्ति मध्यम ह्रेष्यसि ह्रेष्यथः ह्रेष्यथ उत्तम ह्रेष्यामि ह्रेष्यावः ह्रेष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्रेता ह्रेतारौ ह्रेतारः मध्यम ह्रेतासि ह्रेतास्थः ह्रेतास्थ उत्तम ह्रेतास्मि ह्रेतास्वः ह्रेतास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जिह्रयाञ्चकार / जिह्रयामास / जिह्रयाम्बभूव / जिह्राय जिह्रयाञ्चक्रतुः / जिह्रयामासतुः / जिह्रयाम्बभूवतुः / जिह्रियतुः जिह्रयाञ्चक्रुः / जिह्रयामासुः / जिह्रयाम्बभूवुः / जिह्रियुः मध्यम जिह्रयाञ्चकर्थ / जिह्रयामासिथ / जिह्रयाम्बभूविथ / जिह्रयिथ / जिह्रेथ जिह्रयाञ्चक्रथुः / जिह्रयामासथुः / जिह्रयाम्बभूवथुः / जिह्रियथुः जिह्रयाञ्चक्र / जिह्रयामास / जिह्रयाम्बभूव / जिह्रिय उत्तम जिह्रय / जिह्रयाञ्चकर / जिह्रयाञ्चकार / जिह्रयामास / जिह्रयाम्बभूव / जिह्राय जिह्रयाञ्चकृव / जिह्रयामासिव / जिह्रयाम्बभूविव / जिह्रियिव जिह्रयाञ्चकृम / जिह्रयामासिम / जिह्रयाम्बभूविम / जिह्रियिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अह्रैषीत् / अह्रैषीद् अह्रैष्टाम् अह्रैषुः मध्यम अह्रैषीः अह्रैष्टम् अह्रैष्ट उत्तम अह्रैषम् अह्रैष्व अह्रैष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्रीयात् / ह्रीयाद् ह्रीयास्ताम् ह्रीयासुः मध्यम ह्रीयाः ह्रीयास्तम् ह्रीयास्त उत्तम ह्रीयासम् ह्रीयास्व ह्रीयास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अह्रेष्यत् / अह्रेष्यद् अह्रेष्यताम् अह्रेष्यन् मध्यम अह्रेष्यः अह्रेष्यतम् अह्रेष्यत उत्तम अह्रेष्यम् अह्रेष्याव अह्रेष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्रीयते ह्रीयेते ह्रीयन्ते मध्यम ह्रीयसे ह्रीयेथे ह्रीयध्वे उत्तम ह्रीये ह्रीयावहे ह्रीयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्रीयताम् ह्रीयेताम् ह्रीयन्ताम् मध्यम ह्रीयस्व ह्रीयेथाम् ह्रीयध्वम् उत्तम ह्रीयै ह्रीयावहै ह्रीयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अह्रीयत अह्रीयेताम् अह्रीयन्त मध्यम अह्रीयथाः अह्रीयेथाम् अह्रीयध्वम् उत्तम अह्रीये अह्रीयावहि अह्रीयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्रीयेत ह्रीयेयाताम् ह्रीयेरन् मध्यम ह्रीयेथाः ह्रीयेयाथाम् ह्रीयेध्वम् उत्तम ह्रीयेय ह्रीयेवहि ह्रीयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्रायिष्यते / ह्रेष्यते ह्रायिष्येते / ह्रेष्येते ह्रायिष्यन्ते / ह्रेष्यन्ते मध्यम ह्रायिष्यसे / ह्रेष्यसे ह्रायिष्येथे / ह्रेष्येथे ह्रायिष्यध्वे / ह्रेष्यध्वे उत्तम ह्रायिष्ये / ह्रेष्ये ह्रायिष्यावहे / ह्रेष्यावहे ह्रायिष्यामहे / ह्रेष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त ह्रयण — — ह्रयणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त ह्रायक ह्रायकः ह्रायिका ह्रायकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त ह्रेतृ ह्रेता ह्रेत्री ह्रेतृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त ह्रेय ह्रेयः ह्रेया ह्रेयम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) ह्रेतव्य ह्रेतव्यः ह्रेतव्या ह्रेतव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त ह्रयणीय ह्रयणीयः ह्रयणीया ह्रयणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) ह्रीण ह्रीणः ह्रीणा ह्रीणम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) ह्रीणवत् ह्रीणवान् ह्रीणवती ह्रीणवत् / ह्रीणवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) जिह्रियत् जिह्रियत् / जिह्रियद् जिह्रियती जिह्रियत् / जिह्रियद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त ह्रेष्यत् ह्रेष्यन् ह्रेष्यती / ह्रेष्यन्ती ह्रेष्यत् / ह्रेष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) ह्रीत्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रह्रीय — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) ह्रेतुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय ह्रायम् — — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त ह्रीति — ह्रीतिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त जिह्रयाम्बभूवस् जिह्रयाम्बभूवान् जिह्रयाम्बभूषी जिह्रयाम्बभूवत् / जिह्रयाम्बभूवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।