॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जला हुआ, प्रकाशित
संस्कृत: दीप्तौ
अंग्रेज़ी: to shine, to glow
व्युत्पत्ति: इन्ध-क्त (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | इद्धः | इद्धौ | इद्धाः |
| द्वितीया | इद्धम् | इद्धौ | इद्धान् |
| तृतीया | इद्धेन | इद्धाभ्याम् | इद्धैः |
| चतुर्थी | इद्धाय | इद्धाभ्याम् | इद्धेभ्यः |
| पञ्चमी | इद्धात् / इद्धाद् | इद्धाभ्याम् | इद्धेभ्यः |
| षष्ठी | इद्धस्य | इद्धयोः | इद्धानाम् |
| सप्तमी | इद्धे | इद्धयोः | इद्धेषु |
| सम्बोधन | हे इद्ध | हे इद्धौ | हे इद्धाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | इन्द्धे / इन्धे | इन्धाते | इन्धते |
| मध्यम | इन्त्से | इन्धाथे | इन्द्ध्वे / इन्ध्वे |
| उत्तम | इन्धे | इन्ध्वहे | इन्ध्महे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): इन्द्धे · लिट् (आत्मने.): इन्धाञ्चक्रे · लुट् (आत्मने.): इन्धिता · लृट् (आत्मने.): इन्धिष्यते · लोट् (आत्मने.): इन्द्धाम् · लङ् (आत्मने.): ऐन्द्ध · विधिलिङ् (आत्मने.): इन्धीत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): इन्धिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): ऐन्धिष्ट · लृङ् (आत्मने.): ऐन्धिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: इन्धन · ण्वुल्: इन्धकः · तृच्: इन्धिता · ण्यत्: इन्ध्यः · तव्य: इन्धितव्यः · अनीयर्: इन्धनीयः · क्त: इद्धः · क्तवतु: इद्धवान् · शानच्: इन्धानः · क्त्वा: इन्धित्वा · ल्यप्: प्रेध्य · तुमुन्: इन्धितुम् · णमुल्: इन्धम् · घञ्: इन्धः · क्तिन्: इद्धि · क्वसु: इन्धाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| अप्-इद्ध | समास: अप् + इद्ध तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: इद्ध (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: इन्ध् + क्त 📚 अन्य सम्भावना: इद्ध (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: इन्ध् + क्त |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| अप् |
जल के नाम (१.१०.३) — वार्, वारि, सलिल, कमल, जल, पयस्, कीलाल, अमृत संज्ञा के अर्थ में, कर्ता से भिन्न कारक में और भाव में (३.५.१५) — घञ्, अच्, नङ्, अथुच्, कर्ता, भाव |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| अबिद्ध | अप् + इद्ध | जश्त्व | झलां जशोऽन्ते (८.२.३९) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड