॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना, संपादन करना, प्राप्त करना, मिलाना, पहुंचना (विध्यर्थक कृदन्त — प्रेरणार्थक (णिजन्त))
संस्कृत: गतिप्रापणयोः
अंग्रेज़ी: to be delivered or entrusted, Kathās.
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अर्पणीयः | अर्पणीयौ | अर्पणीयाः |
| द्वितीया | अर्पणीयम् | अर्पणीयौ | अर्पणीयान् |
| तृतीया | अर्पणीयेन | अर्पणीयाभ्याम् | अर्पणीयैः |
| चतुर्थी | अर्पणीयाय | अर्पणीयाभ्याम् | अर्पणीयेभ्यः |
| पञ्चमी | अर्पणीयात् / अर्पणीयाद् | अर्पणीयाभ्याम् | अर्पणीयेभ्यः |
| षष्ठी | अर्पणीयस्य | अर्पणीययोः | अर्पणीयानाम् |
| सप्तमी | अर्पणीये | अर्पणीययोः | अर्पणीयेषु |
| सम्बोधन | हे अर्पणीय | हे अर्पणीयौ | हे अर्पणीयाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | ऋच्छति | ऋच्छतः | ऋच्छन्ति |
| मध्यम | ऋच्छसि | ऋच्छथः | ऋच्छथ |
| उत्तम | ऋच्छामि | ऋच्छावः | ऋच्छामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: ऋच्छति · लिट्: आर · लुट्: अर्ता · लृट्: अरिष्यति · लोट्: ऋच्छतात् · लङ्: आर्च्छत् · विधिलिङ्: ऋच्छेत् · आशीर्लिङ्: अर्यात् · लुङ्: आर्षीत् · लृङ्: आरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अरण · ण्वुल्: आरकः · तृच्: अर्ता · यत्: अर्यः · ण्यत्: आर्यः · तव्य: अर्तव्यः · अनीयर्: अरणीयः · क्त: ऋतः · क्तवतु: ऋतवान् · शतृ: ऋच्छन् · स्य-शतृ: अरिष्यन् · क्त्वा: ऋत्वा · ल्यप्: प्रार्त्य · तुमुन्: अर्तुम् · णमुल्: आरम् · घञ्: आरः · क्तिन्: ऋति · क्वसु: अरिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| अर्पणीय | अर्पणीय (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: ऋ + णिच्+अनीयर् 📚 अन्य सम्भावना: अर्पणीय (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: ऋ + णिच्+अनीयर् |
अर्पणीय 📚 ➤ जाना, संपादन करना, प्राप्त करना, मिलाना, पहुंचना (विध्यर्थक कृदन्त — प्रेरणार्थक (णिजन्त))
संस्कृत: गतिप्रापणयोः
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| अर्पणीय 📚 | mfn. to be delivered or entrusted, Kathās | 🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड