२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
ऋ (ऋ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.1086
धात्वर्थ: गतिप्रापणयोः — जाना, संपादन करना, प्राप्त करना, मिलाना, पहुंचना (to go, to obtain, to reach)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऋच्छति ऋच्छतः ऋच्छन्ति मध्यम ऋच्छसि ऋच्छथः ऋच्छथ उत्तम ऋच्छामि ऋच्छावः ऋच्छामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऋच्छतात् / ऋच्छताद् / ऋच्छतु ऋच्छताम् ऋच्छन्तु मध्यम ऋच्छ / ऋच्छतात् / ऋच्छताद् ऋच्छतम् ऋच्छत उत्तम ऋच्छानि ऋच्छाव ऋच्छाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम आर्च्छत् / आर्च्छद् / आर्छत् / आर्छद् आर्च्छताम् / आर्छताम् आर्च्छन् / आर्छन् मध्यम आर्च्छः / आर्छः आर्च्छतम् / आर्छतम् आर्च्छत / आर्छत उत्तम आर्च्छम् / आर्छम् आर्च्छाव / आर्छाव आर्च्छाम / आर्छाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऋच्छेत् / ऋच्छेद् ऋच्छेताम् ऋच्छेयुः मध्यम ऋच्छेः ऋच्छेतम् ऋच्छेत उत्तम ऋच्छेयम् ऋच्छेव ऋच्छेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अरिष्यति अरिष्यतः अरिष्यन्ति मध्यम अरिष्यसि अरिष्यथः अरिष्यथ उत्तम अरिष्यामि अरिष्यावः अरिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अर्ता अर्तारौ अर्तारः मध्यम अर्तासि अर्तास्थः अर्तास्थ उत्तम अर्तास्मि अर्तास्वः अर्तास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम आर आरतुः आरुः मध्यम आरिथ आरथुः आर उत्तम आर आरिव आरिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम आर्षीत् / आर्षीद् आर्ष्टाम् आर्षुः मध्यम आर्षीः आर्ष्टम् आर्ष्ट उत्तम आर्षम् आर्ष्व आर्ष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अर्यात् / अर्याद् अर्यास्ताम् अर्यासुः मध्यम अर्याः अर्यास्तम् अर्यास्त उत्तम अर्यासम् अर्यास्व अर्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम आरिष्यत् / आरिष्यद् आरिष्यताम् आरिष्यन् मध्यम आरिष्यः आरिष्यतम् आरिष्यत उत्तम आरिष्यम् आरिष्याव आरिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अर्यते अर्येते अर्यन्ते मध्यम अर्यसे अर्येथे अर्यध्वे उत्तम अर्ये अर्यावहे अर्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अर्यताम् अर्येताम् अर्यन्ताम् मध्यम अर्यस्व अर्येथाम् अर्यध्वम् उत्तम अर्यै अर्यावहै अर्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम आर्यत आर्येताम् आर्यन्त मध्यम आर्यथाः आर्येथाम् आर्यध्वम् उत्तम आर्ये आर्यावहि आर्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अर्येत अर्येयाताम् अर्येरन् मध्यम अर्येथाः अर्येयाथाम् अर्येध्वम् उत्तम अर्येय अर्येवहि अर्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अरिष्यते / आरिष्यते अरिष्येते / आरिष्येते अरिष्यन्ते / आरिष्यन्ते मध्यम अरिष्यसे / आरिष्यसे अरिष्येथे / आरिष्येथे अरिष्यध्वे / आरिष्यध्वे उत्तम अरिष्ये / आरिष्ये अरिष्यावहे / आरिष्यावहे अरिष्यामहे / आरिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त अरण — — अरणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त आरक आरकः आरिका आरकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त अर्तृ अर्ता अर्त्री अर्तृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त अर्य अर्यः अर्या अर्यम्
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त आर्य आर्यः आर्या आर्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) अर्तव्य अर्तव्यः अर्तव्या अर्तव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त अरणीय अरणीयः अरणीया अरणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) ऋत ऋतः ऋता ऋतम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) ऋतवत् ऋतवान् ऋतवती ऋतवत् / ऋतवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) ऋच्छत् ऋच्छन् ऋच्छन्ती ऋच्छत् / ऋच्छद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त अरिष्यत् अरिष्यन् अरिष्यती / अरिष्यन्ती अरिष्यत् / अरिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) ऋत्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रार्त्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) अर्तुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय आरम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त आर आरः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त ऋति — ऋतिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त अरिवस् अरिवान् अरुषी अरिवत् / अरिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।