॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: प्रथम, प्राथमिक, आदिम
संस्कृत: आद्यः · पर्याय: पूर्व, पौरस्त्य, प्रथम, आद्य, मूल
व्युत्पत्ति: आ+दा+ कि
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | आदिः | आदी | आदयः |
| द्वितीया | आदिम् | आदी | आदीन् |
| तृतीया | आदिना | आदिभ्याम् | आदिभिः |
| चतुर्थी | आदये | आदिभ्याम् | आदिभ्यः |
| पञ्चमी | आदेः | आदिभ्याम् | आदिभ्यः |
| षष्ठी | आदेः | आद्योः | आदीनाम् |
| सप्तमी | आदौ | आद्योः | आदिषु |
| सम्बोधन | हे आदे | हे आदी | हे आदयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: संतुष्ट होना
संस्कृत: तृप्तौ
अंग्रेज़ी: to be satisfied,to be content
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | चकतात् / चकताद् / चकतु | चकताम् | चकन्तु |
| मध्यम | चक / चकतात् / चकताद् | चकतम् | चकत |
| उत्तम | चकानि | चकाव | चकाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: चकति · लिट्: चचाक · लुट्: चकिता · लृट्: चकिष्यति · लोट्: चकतात् · लङ्: अचकत् · विधिलिङ्: चकेत् · आशीर्लिङ्: चक्यात् · लुङ्: अचकीत् · लृङ्: अचकिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: चकन · ण्वुल्: चाककः · तृच्: चकिता · ण्यत्: चाक्यः · तव्य: चकितव्यः · अनीयर्: चकनीयः · क्त: चकितः · क्तवतु: चकितवान् · शतृ: चकन् · स्य-शतृ: चकिष्यन् · क्त्वा: चकित्वा · ल्यप्: प्रचक्य · तुमुन्: चकितुम् · णमुल्: चाकम् · घञ्: चाकः · क्तिन्: चक्ति · क्वसु: चेकिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| आदी | आदि (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन 📚 अन्य सम्भावना: आदि (पुं.) — सम्बोधन, द्विवचन | आदि (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन |
| चक | चक् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: कै धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लिट् लकार, मध्यम पुरुष, बहुवचन | चक (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
आदी 📚 ➤ प्रथम, प्राथमिक, आदिम
संस्कृत: आद्यः · पर्याय: पूर्व, पौरस्त्य, प्रथम, आद्य, मूल
चक 📚 ➤ संतुष्ट होना
संस्कृत: तृप्तौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| आदि 📚 | भी | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| चक् 📚 | cl. 1. P. Ā. ˚कति, ˚कते, to be satiated or contented or satisfied, Dhā… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| आदि |
पहला (३.१.७९) — पूर्व, पौरस्त्य, प्रथम, आद्य, नपुं॰ |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड