॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: (भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त)
संस्कृत: भाषायाम् · पर्याय: गात्रानुलेपनी, वर्णक, विलेपन
अंग्रेज़ी: to speak, to talk, to shine, to glow
व्युत्पत्ति: वृत् + इन् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | वर्तिः | वर्ती | वर्तयः |
| द्वितीया | वर्तिम् | वर्ती | वर्तीः |
| तृतीया | वर्त्या | वर्तिभ्याम् | वर्तिभिः |
| चतुर्थी | वर्तये / वर्त्यै | वर्तिभ्याम् | वर्तिभ्यः |
| पञ्चमी | वर्तेः / वर्त्याः | वर्तिभ्याम् | वर्तिभ्यः |
| षष्ठी | वर्तेः / वर्त्याः | वर्त्योः | वर्तीनाम् |
| सप्तमी | वर्तौ / वर्त्याम् | वर्त्योः | वर्तिषु |
| सम्बोधन | हे वर्ते | हे वर्ती | हे वर्तयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | वर्तति / वर्तयति | वर्ततः / वर्तयतः | वर्तन्ति / वर्तयन्ति |
| मध्यम | वर्तयसि / वर्तसि | वर्तथः / वर्तयथः | वर्तथ / वर्तयथ |
| उत्तम | वर्तयामि / वर्तामि | वर्तयावः / वर्तावः | वर्तयामः / वर्तामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: वर्तति · लट् (आत्मने.): वर्तयते · लिट्: वर्तयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): वर्तयाञ्चक्रे · लुट्: वर्तयिता · लुट् (आत्मने.): वर्तयिता · लृट्: वर्तयिष्यति · लृट् (आत्मने.): वर्तयिष्यते · लोट्: वर्ततात् · लोट् (आत्मने.): वर्तयताम् · लङ्: अवर्तत् · लङ् (आत्मने.): अवर्तयत · विधिलिङ्: वर्तयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): वर्तयेत · आशीर्लिङ्: वर्त्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): वर्तयिषीष्ट · लुङ्: अवर्तीत् · लुङ् (आत्मने.): अववर्तत · लृङ्: अवर्तयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अवर्तयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: वर्तन · ण्वुल्: वर्तकः · तृच्: वर्तिता · यत्: वर्त्यः · तव्य: वर्तितव्यः · अनीयर्: वर्तनीयः · क्त: वृत्तः · क्तवतु: वृत्तवान् · शतृ: वर्तन् · स्य-शतृ: वर्तिष्यन् · शानच्: वर्तयमानः · क्त्वा: वृत्त्वा · ल्यप्: प्रवृत्य · तुमुन्: वर्तितुम् · णमुल्: वर्तम् · घञ्: वर्तः · क्तिन्: वृत्ति · क्वसु: ववृत्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| आवर्ती | वर्ति (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, द्विवचन · कृदन्त: आ + वृत् + क्तिन् 📚 अन्य सम्भावना: वर्ति (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन · कृदन्त: आ + वृत् + क्तिन् | आवर्तिन् (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
आवर्ती 📚 ➤ (भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त)
संस्कृत: भाषायाम् · पर्याय: गात्रानुलेपनी, वर्णक, विलेपन
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| वर्ति 📚 | बत्ती | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| वर्ति |
शरीर पर लगाने का सुगन्धित लेप (२.६.१३४) — गात्रानुलेपनी, वर्णक, विलेपन |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड