२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
वृत् (वृतुँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0312
धात्वर्थ: भाषायाम् (to speak, to talk, to shine, to glow)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्तति / वर्तयति वर्ततः / वर्तयतः वर्तन्ति / वर्तयन्ति मध्यम वर्तयसि / वर्तसि वर्तथः / वर्तयथः वर्तथ / वर्तयथ उत्तम वर्तयामि / वर्तामि वर्तयावः / वर्तावः वर्तयामः / वर्तामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्ततात् / वर्तताद् / वर्ततु / वर्तयतात् / वर्तयताद् / वर्तयतु वर्तताम् / वर्तयताम् वर्तन्तु / वर्तयन्तु मध्यम वर्त / वर्ततात् / वर्तताद् / वर्तय / वर्तयतात् / वर्तयताद् वर्ततम् / वर्तयतम् वर्तत / वर्तयत उत्तम वर्तयानि / वर्तानि वर्तयाव / वर्ताव वर्तयाम / वर्ताम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवर्तत् / अवर्तद् / अवर्तयत् / अवर्तयद् अवर्तताम् / अवर्तयताम् अवर्तन् / अवर्तयन् मध्यम अवर्तः / अवर्तयः अवर्ततम् / अवर्तयतम् अवर्तत / अवर्तयत उत्तम अवर्तम् / अवर्तयम् अवर्तयाव / अवर्ताव अवर्तयाम / अवर्ताम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्तयेत् / वर्तयेद् / वर्तेत् / वर्तेद् वर्तयेताम् / वर्तेताम् वर्तयेयुः / वर्तेयुः मध्यम वर्तयेः / वर्तेः वर्तयेतम् / वर्तेतम् वर्तयेत / वर्तेत उत्तम वर्तयेयम् / वर्तेयम् वर्तयेव / वर्तेव वर्तयेम / वर्तेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्तयिष्यति / वर्तिष्यति वर्तयिष्यतः / वर्तिष्यतः वर्तयिष्यन्ति / वर्तिष्यन्ति मध्यम वर्तयिष्यसि / वर्तिष्यसि वर्तयिष्यथः / वर्तिष्यथः वर्तयिष्यथ / वर्तिष्यथ उत्तम वर्तयिष्यामि / वर्तिष्यामि वर्तयिष्यावः / वर्तिष्यावः वर्तयिष्यामः / वर्तिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्तयिता / वर्तिता वर्तयितारौ / वर्तितारौ वर्तयितारः / वर्तितारः मध्यम वर्तयितासि / वर्तितासि वर्तयितास्थः / वर्तितास्थः वर्तयितास्थ / वर्तितास्थ उत्तम वर्तयितास्मि / वर्तितास्मि वर्तयितास्वः / वर्तितास्वः वर्तयितास्मः / वर्तितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्तयाञ्चकार / वर्तयामास / वर्तयाम्बभूव / ववर्त वर्तयाञ्चक्रतुः / वर्तयामासतुः / वर्तयाम्बभूवतुः / ववृततुः वर्तयाञ्चक्रुः / वर्तयामासुः / वर्तयाम्बभूवुः / ववृतुः मध्यम वर्तयाञ्चकर्थ / वर्तयामासिथ / वर्तयाम्बभूविथ / ववर्तिथ वर्तयाञ्चक्रथुः / वर्तयामासथुः / वर्तयाम्बभूवथुः / ववृतथुः वर्तयाञ्चक्र / वर्तयामास / वर्तयाम्बभूव / ववृत उत्तम वर्तयाञ्चकर / वर्तयाञ्चकार / वर्तयामास / वर्तयाम्बभूव / ववर्त वर्तयाञ्चकृव / वर्तयामासिव / वर्तयाम्बभूविव / ववृतिव वर्तयाञ्चकृम / वर्तयामासिम / वर्तयाम्बभूविम / ववृतिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवर्तीत् / अवर्तीद् / अववर्तत् / अववर्तद् / अवीवृतत् / अवीवृतद् अवर्तिष्टाम् / अववर्तताम् / अवीवृतताम् अवर्तिषुः / अववर्तन् / अवीवृतन् मध्यम अवर्तीः / अववर्तः / अवीवृतः अवर्तिष्टम् / अववर्ततम् / अवीवृततम् अवर्तिष्ट / अववर्तत / अवीवृतत उत्तम अवर्तिषम् / अववर्तम् / अवीवृतम् अवर्तिष्व / अववर्ताव / अवीवृताव अवर्तिष्म / अववर्ताम / अवीवृताम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्त्यात् / वर्त्याद् / वृत्यात् / वृत्याद् वर्त्यास्ताम् / वृत्यास्ताम् वर्त्यासुः / वृत्यासुः मध्यम वर्त्याः / वृत्याः वर्त्यास्तम् / वृत्यास्तम् वर्त्यास्त / वृत्यास्त उत्तम वर्त्यासम् / वृत्यासम् वर्त्यास्व / वृत्यास्व वर्त्यास्म / वृत्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवर्तयिष्यत् / अवर्तयिष्यद् / अवर्तिष्यत् / अवर्तिष्यद् अवर्तयिष्यताम् / अवर्तिष्यताम् अवर्तयिष्यन् / अवर्तिष्यन् मध्यम अवर्तयिष्यः / अवर्तिष्यः अवर्तयिष्यतम् / अवर्तिष्यतम् अवर्तयिष्यत / अवर्तिष्यत उत्तम अवर्तयिष्यम् / अवर्तिष्यम् अवर्तयिष्याव / अवर्तिष्याव अवर्तयिष्याम / अवर्तिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्तयते वर्तयेते वर्तयन्ते मध्यम वर्तयसे वर्तयेथे वर्तयध्वे उत्तम वर्तये वर्तयावहे वर्तयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्तयताम् वर्तयेताम् वर्तयन्ताम् मध्यम वर्तयस्व वर्तयेथाम् वर्तयध्वम् उत्तम वर्तयै वर्तयावहै वर्तयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवर्तयत अवर्तयेताम् अवर्तयन्त मध्यम अवर्तयथाः अवर्तयेथाम् अवर्तयध्वम् उत्तम अवर्तये अवर्तयावहि अवर्तयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्तयेत वर्तयेयाताम् वर्तयेरन् मध्यम वर्तयेथाः वर्तयेयाथाम् वर्तयेध्वम् उत्तम वर्तयेय वर्तयेवहि वर्तयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्तयिष्यते वर्तयिष्येते वर्तयिष्यन्ते मध्यम वर्तयिष्यसे वर्तयिष्येथे वर्तयिष्यध्वे उत्तम वर्तयिष्ये वर्तयिष्यावहे वर्तयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्तयिता वर्तयितारौ वर्तयितारः मध्यम वर्तयितासे वर्तयितासाथे वर्तयिताध्वे उत्तम वर्तयिताहे वर्तयितास्वहे वर्तयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्तयाञ्चक्रे / वर्तयामास / वर्तयाम्बभूव वर्तयाञ्चक्राते / वर्तयामासतुः / वर्तयाम्बभूवतुः वर्तयाञ्चक्रिरे / वर्तयामासुः / वर्तयाम्बभूवुः मध्यम वर्तयाञ्चकृषे / वर्तयामासिथ / वर्तयाम्बभूविथ वर्तयाञ्चक्राथे / वर्तयामासथुः / वर्तयाम्बभूवथुः वर्तयाञ्चकृढ्वे / वर्तयामास / वर्तयाम्बभूव उत्तम वर्तयाञ्चक्रे / वर्तयामास / वर्तयाम्बभूव वर्तयाञ्चकृवहे / वर्तयामासिव / वर्तयाम्बभूविव वर्तयाञ्चकृमहे / वर्तयामासिम / वर्तयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अववर्तत / अवीवृतत अववर्तेताम् / अवीवृतेताम् अववर्तन्त / अवीवृतन्त मध्यम अववर्तथाः / अवीवृतथाः अववर्तेथाम् / अवीवृतेथाम् अववर्तध्वम् / अवीवृतध्वम् उत्तम अववर्ते / अवीवृते अववर्तावहि / अवीवृतावहि अववर्तामहि / अवीवृतामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्तयिषीष्ट वर्तयिषीयास्ताम् वर्तयिषीरन् मध्यम वर्तयिषीष्ठाः वर्तयिषीयास्थाम् वर्तयिषीढ्वम् / वर्तयिषीध्वम् उत्तम वर्तयिषीय वर्तयिषीवहि वर्तयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवर्तयिष्यत अवर्तयिष्येताम् अवर्तयिष्यन्त मध्यम अवर्तयिष्यथाः अवर्तयिष्येथाम् अवर्तयिष्यध्वम् उत्तम अवर्तयिष्ये अवर्तयिष्यावहि अवर्तयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्त्यते / वृत्यते वर्त्येते / वृत्येते वर्त्यन्ते / वृत्यन्ते मध्यम वर्त्यसे / वृत्यसे वर्त्येथे / वृत्येथे वर्त्यध्वे / वृत्यध्वे उत्तम वर्त्ये / वृत्ये वर्त्यावहे / वृत्यावहे वर्त्यामहे / वृत्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्त्यताम् / वृत्यताम् वर्त्येताम् / वृत्येताम् वर्त्यन्ताम् / वृत्यन्ताम् मध्यम वर्त्यस्व / वृत्यस्व वर्त्येथाम् / वृत्येथाम् वर्त्यध्वम् / वृत्यध्वम् उत्तम वर्त्यै / वृत्यै वर्त्यावहै / वृत्यावहै वर्त्यामहै / वृत्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवर्त्यत / अवृत्यत अवर्त्येताम् / अवृत्येताम् अवर्त्यन्त / अवृत्यन्त मध्यम अवर्त्यथाः / अवृत्यथाः अवर्त्येथाम् / अवृत्येथाम् अवर्त्यध्वम् / अवृत्यध्वम् उत्तम अवर्त्ये / अवृत्ये अवर्त्यावहि / अवृत्यावहि अवर्त्यामहि / अवृत्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्त्येत / वृत्येत वर्त्येयाताम् / वृत्येयाताम् वर्त्येरन् / वृत्येरन् मध्यम वर्त्येथाः / वृत्येथाः वर्त्येयाथाम् / वृत्येयाथाम् वर्त्येध्वम् / वृत्येध्वम् उत्तम वर्त्येय / वृत्येय वर्त्येवहि / वृत्येवहि वर्त्येमहि / वृत्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्तयिष्यते / वर्तिष्यते वर्तयिष्येते / वर्तिष्येते वर्तयिष्यन्ते / वर्तिष्यन्ते मध्यम वर्तयिष्यसे / वर्तिष्यसे वर्तयिष्येथे / वर्तिष्येथे वर्तयिष्यध्वे / वर्तिष्यध्वे उत्तम वर्तयिष्ये / वर्तिष्ये वर्तयिष्यावहे / वर्तिष्यावहे वर्तयिष्यामहे / वर्तिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त वर्तन — — वर्तनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त वर्तक वर्तकः वर्तिका वर्तकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त वर्तितृ वर्तिता वर्तित्री वर्तितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त वर्त्य वर्त्यः वर्त्या वर्त्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) वर्तितव्य वर्तितव्यः वर्तितव्या वर्तितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त वर्तनीय वर्तनीयः वर्तनीया वर्तनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) वृत्त वृत्तः वृत्ता वृत्तम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) वृत्तवत् वृत्तवान् वृत्तवती वृत्तवत् / वृत्तवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) वर्तत् वर्तन् वर्तन्ती वर्तत् / वर्तद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त वर्तिष्यत् वर्तिष्यन् वर्तिष्यती / वर्तिष्यन्ती वर्तिष्यत् / वर्तिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) वर्तयमान वर्तयमानः वर्तयमाना वर्तयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) वृत्त्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रवृत्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) वर्तितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय वर्तम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त वर्त वर्तः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त वृत्ति — वृत्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त ववृत्वस् ववृत्वान् ववृतुषी ववृत्वत् / ववृत्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।