॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: सिद्ध करना, जय पाना, साधना करना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: संसिद्धौ
अंग्रेज़ी: to accomplish, to attain, to fulfill, to achieve
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | साधः | साधौ | साधाः |
| द्वितीया | साधम् | साधौ | साधान् |
| तृतीया | साधेन | साधाभ्याम् | साधैः |
| चतुर्थी | साधाय | साधाभ्याम् | साधेभ्यः |
| पञ्चमी | साधात् / साधाद् | साधाभ्याम् | साधेभ्यः |
| षष्ठी | साधस्य | साधयोः | साधानाम् |
| सप्तमी | साधे | साधयोः | साधेषु |
| सम्बोधन | हे साध | हे साधौ | हे साधाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | साध्नोति | साध्नुतः | साध्नुवन्ति |
| मध्यम | साध्नोषि | साध्नुथः | साध्नुथ |
| उत्तम | साध्नोमि | साध्नुवः | साध्नुमः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: साध्नोति · लिट्: ससाध · लुट्: साद्धा · लृट्: सात्स्यति · लोट्: साध्नुतात् · लङ्: असाध्नोत् · विधिलिङ्: साध्नुयात् · आशीर्लिङ्: साध्यात् · लुङ्: असात्सीत् · लृङ्: असात्स्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: साधन · ण्वुल्: साधकः · तृच्: साद्धा · ण्यत्: साध्यः · तव्य: साद्धव्यः · अनीयर्: साधनीयः · क्त: साद्धः · क्तवतु: साद्धवान् · शतृ: साध्नुवन् · स्य-शतृ: सात्स्यन् · क्त्वा: साद्ध्वा · ल्यप्: प्रसाध्य · तुमुन्: साद्धुम् · णमुल्: साधम् · घञ्: साधः · क्तिन्: साद्धि · क्वसु: ससाध्वान्
अर्थ: निषेधात्मक अव्यय, ’नहीं’ ’न तो’ ’न’ का समानार्थक, लोट् लकार में प्रतिषेधात्मक न होकर, आज्ञा, प्रार्थना या कामना के लिए प्रयुक्त
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
आसाध 📚 ➤ सिद्ध करना, जय पाना, साधना करना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: संसिद्धौ
न 📚 ➤ निषेधात्मक अव्यय, ’नहीं’ ’न तो’ ’न’ का समानार्थक, लोट् लकार में प्रतिषेधात्मक न होकर, आज्ञा, प्रार्थना या कामना के लिए प्रयुक्त
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| साध 📚 | साधु । महात्मा | 🟠🔵🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड