🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:13:56 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

साध् (साधँ)

स्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 05.0019
धात्वर्थ: संसिद्धौ — सिद्ध करना, जय पाना, साधना करना (to accomplish, to attain, to fulfill, to achieve)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसाध्नोतिसाध्नुतःसाध्नुवन्ति
मध्यमसाध्नोषिसाध्नुथःसाध्नुथ
उत्तमसाध्नोमिसाध्नुवःसाध्नुमः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसाध्नुतात् / साध्नुताद् / साध्नोतुसाध्नुताम्साध्नुवन्तु
मध्यमसाध्नुतात् / साध्नुताद् / साध्नुहिसाध्नुतम्साध्नुत
उत्तमसाध्नवानिसाध्नवावसाध्नवाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसाध्नोत् / असाध्नोद्असाध्नुताम्असाध्नुवन्
मध्यमअसाध्नोःअसाध्नुतम्असाध्नुत
उत्तमअसाध्नवम्असाध्नुवअसाध्नुम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसाध्नुयात् / साध्नुयाद्साध्नुयाताम्साध्नुयुः
मध्यमसाध्नुयाःसाध्नुयातम्साध्नुयात
उत्तमसाध्नुयाम्साध्नुयावसाध्नुयाम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसात्स्यतिसात्स्यतःसात्स्यन्ति
मध्यमसात्स्यसिसात्स्यथःसात्स्यथ
उत्तमसात्स्यामिसात्स्यावःसात्स्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसाद्धासाद्धारौसाद्धारः
मध्यमसाद्धासिसाद्धास्थःसाद्धास्थ
उत्तमसाद्धास्मिसाद्धास्वःसाद्धास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमससाधससाधतुःससाधुः
मध्यमससाधिथससाधथुःससाध
उत्तमससाधससाधिवससाधिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसात्सीत् / असात्सीद्असाद्धाम्असात्सुः
मध्यमअसात्सीःअसाद्धम्असाद्ध
उत्तमअसात्सम्असात्स्वअसात्स्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसाध्यात् / साध्याद्साध्यास्ताम्साध्यासुः
मध्यमसाध्याःसाध्यास्तम्साध्यास्त
उत्तमसाध्यासम्साध्यास्वसाध्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसात्स्यत् / असात्स्यद्असात्स्यताम्असात्स्यन्
मध्यमअसात्स्यःअसात्स्यतम्असात्स्यत
उत्तमअसात्स्यम्असात्स्यावअसात्स्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें