॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: अधिकार होना, मनानुसार काम करने की शक्ति रखना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: ऐश्वर्ये · पर्याय: स्वामिन्, ईश्वर, पति, अधिभू, नायक
अंग्रेज़ी: to rule,to command,to possess power
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | ईशितृ | ईशितृणी | ईशितॄणि |
| द्वितीया | ईशितृ | ईशितृणी | ईशितॄणि |
| तृतीया | ईशितृणा / ईशित्रा | ईशितृभ्याम् | ईशितृभिः |
| चतुर्थी | ईशितृणे / ईशित्रे | ईशितृभ्याम् | ईशितृभ्यः |
| पञ्चमी | ईशितृणः / ईशितुः | ईशितृभ्याम् | ईशितृभ्यः |
| षष्ठी | ईशितृणः / ईशितुः | ईशितृणोः / ईशित्रोः | ईशितॄणाम् |
| सप्तमी | ईशितृणि / ईशितरि | ईशितृणोः / ईशित्रोः | ईशितृषु |
| सम्बोधन | हे ईशितृ / हे ईशितः | हे ईशितृणी | हे ईशितॄणि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | ईष्टे | ईशाते | ईशते |
| मध्यम | ईशिषे | ईशाथे | ईशिध्वे |
| उत्तम | ईशे | ईश्वहे | ईश्महे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): ईष्टे · लिट् (आत्मने.): ईशाञ्चक्रे · लुट् (आत्मने.): ईशिता · लृट् (आत्मने.): ईशिष्यते · लोट् (आत्मने.): ईष्टाम् · लङ् (आत्मने.): ऐष्ट · विधिलिङ् (आत्मने.): ईशीत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): ईशिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): ऐशिष्ट · लृङ् (आत्मने.): ऐशिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: ईशन · ण्वुल्: ईशकः · तृच्: ईशिता · ण्यत्: ईश्यः · तव्य: ईशितव्यः · अनीयर्: ईशनीयः · क्त: ईशितः · क्तवतु: ईशितवान् · शानच्: ईशानः · क्त्वा: ईशित्वा · ल्यप्: प्रेश्य · तुमुन्: ईशितुम् · णमुल्: ईशम् · घञ्: ईशः · क्तिन्: ईष्टि · क्वसु: ईशाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| ईशितृ | ईशितृ (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: ईश् + तृच् 📚 अन्य सम्भावना: ईशितृ (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: ईश् + तृच् | ईशितृ (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: ईश् + तृच् |
ईशितृ 📚 ➤ अधिकार होना, मनानुसार काम करने की शक्ति रखना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: ऐश्वर्ये · पर्याय: स्वामिन्, ईश्वर, पति, अधिभू, नायक
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| ईशितृ 📚 | m. a master, owner, proprietor | 🔵🟣🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.० सेकण्ड