॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: बांधना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: बन्धने
अंग्रेज़ी: to tie
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | नहा | नहे | नहाः |
| द्वितीया | नहाम् | नहे | नहाः |
| तृतीया | नहया | नहाभ्याम् | नहाभिः |
| चतुर्थी | नहायै | नहाभ्याम् | नहाभ्यः |
| पञ्चमी | नहायाः | नहाभ्याम् | नहाभ्यः |
| षष्ठी | नहायाः | नहयोः | नहानाम् |
| सप्तमी | नहायाम् | नहयोः | नहासु |
| सम्बोधन | हे नहे | हे नहे | हे नहाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | नह्यति | नह्यतः | नह्यन्ति |
| मध्यम | नह्यसि | नह्यथः | नह्यथ |
| उत्तम | नह्यामि | नह्यावः | नह्यामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: नह्यति · लट् (आत्मने.): नह्यते · लिट्: ननाह · लिट् (आत्मने.): नेहे · लुट्: नद्धा · लुट् (आत्मने.): नद्धा · लृट्: नत्स्यति · लृट् (आत्मने.): नत्स्यते · लोट्: नह्यतात् · लोट् (आत्मने.): नह्यताम् · लङ्: अनह्यत् · लङ् (आत्मने.): अनह्यत · विधिलिङ्: नह्येत् · विधिलिङ् (आत्मने.): नह्येत · आशीर्लिङ्: नह्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): नत्सीष्ट · लुङ्: अनात्सीत् · लुङ् (आत्मने.): अनद्ध · लृङ्: अनत्स्यत् · लृङ् (आत्मने.): अनत्स्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: नहन · ण्वुल्: नाहकः · तृच्: नद्धा · ण्यत्: नाह्यः · तव्य: नद्धव्यः · अनीयर्: नहनीयः · क्त: नद्धः · क्तवतु: नद्धवान् · शतृ: नह्यन् · स्य-शतृ: नत्स्यन् · शानच्: नह्यमानः · क्त्वा: नद्ध्वा · ल्यप्: प्रणह्य · तुमुन्: नद्धुम् · णमुल्: नाहम् · घञ्: नाहः · क्तिन्: नद्धि · क्वसु: नेहिवान्
अर्थ: जाना, संपादन करना, प्राप्त करना, मिलाना, पहुंचना
संस्कृत: गतिप्रापणयोः
अंग्रेज़ी: to go, to obtain, to reach
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लिट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | आर | आरतुः | आरुः |
| मध्यम | आरिथ | आरथुः | आर |
| उत्तम | आर | आरिव | आरिम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: ऋच्छति · लिट्: आर · लुट्: अर्ता · लृट्: अरिष्यति · लोट्: ऋच्छतात् · लङ्: आर्च्छत् · विधिलिङ्: ऋच्छेत् · आशीर्लिङ्: अर्यात् · लुङ्: आर्षीत् · लृङ्: आरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अरण · ण्वुल्: आरकः · तृच्: अर्ता · यत्: अर्यः · ण्यत्: आर्यः · तव्य: अर्तव्यः · अनीयर्: अरणीयः · क्त: ऋतः · क्तवतु: ऋतवान् · शतृ: ऋच्छन् · स्य-शतृ: अरिष्यन् · क्त्वा: ऋत्वा · ल्यप्: प्रार्त्य · तुमुन्: अर्तुम् · णमुल्: आरम् · घञ्: आरः · क्तिन्: ऋति · क्वसु: अरिवान्
उनहा 📚 ➤ बांधना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: बन्धने
आर 📚 ➤ जाना, संपादन करना, प्राप्त करना, मिलाना, पहुंचना
संस्कृत: गतिप्रापणयोः
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| नहा 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें | |
| आर 📚 | वह लोहा जो खान से निकाला गया हो, पर साफ न किया गया हो । एक प्रकार का न… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| उनहार | उनहा + आर | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड