॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: भरना, पूर्ण करना
संस्कृत: पूरणे
अंग्रेज़ी: to fill, to complete
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | परतात् / परताद् / परतु / पारयतात् / पारयताद् / पारयतु | परताम् / पारयताम् | परन्तु / पारयन्तु |
| मध्यम | पर / परतात् / परताद् / पारय / पारयतात् / पारयताद् | परतम् / पारयतम् | परत / पारयत |
| उत्तम | पराणि / पारयाणि | पराव / पारयाव | पराम / पारयाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: परति · लट् (आत्मने.): पारयते · लिट्: पपार · लिट् (आत्मने.): पारयाञ्चक्रे · लुट्: परिता · लुट् (आत्मने.): पारयिता · लृट्: परिष्यति · लृट् (आत्मने.): पारयिष्यते · लोट्: परतात् · लोट् (आत्मने.): पारयताम् · लङ्: अपरत् · लङ् (आत्मने.): अपारयत · विधिलिङ्: परेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): पारयेत · आशीर्लिङ्: पार्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): पारयिषीष्ट · लुङ्: अपारीत् · लुङ् (आत्मने.): अपीपरत · लृङ्: अपरिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अपारयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: परण · ण्वुल्: पारकः · तृच्: परीता · यत्: पार्यः · ण्यत्: पार्यः · तव्य: परीतव्यः · अनीयर्: परणीयः · क्त: पूर्तः · क्तवतु: पूर्तवान् · शतृ: परन् · स्य-शतृ: परीष्यन् · शानच्: पारयमाणः · क्त्वा: पूर्त्वा · ल्यप्: प्रपूर्य · तुमुन्: परीतुम् · णमुल्: पारम् · क्तिन्: पूर्ति · क्वसु: पुपूर्वान्
अर्थ: इलायची
संस्कृत: कश्चन फलवृक्षविशेषः · पर्याय: पृथ्वीका, चन्द्रबाला, निष्कुटी, बहुला
अंग्रेज़ी: cardamom
व्युत्पत्ति: इल्-अच्-टाप्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | एला | एले | एलाः |
| द्वितीया | एलाम् | एले | एलाः |
| तृतीया | एलया | एलाभ्याम् | एलाभिः |
| चतुर्थी | एलायै | एलाभ्याम् | एलाभ्यः |
| पञ्चमी | एलायाः | एलाभ्याम् | एलाभ्यः |
| षष्ठी | एलायाः | एलयोः | एलानाम् |
| सप्तमी | एलायाम् | एलयोः | एलासु |
| सम्बोधन | हे एले | हे एले | हे एलाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| च-पर | समास: च + पॄ तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: पॄ धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: पर (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | पर (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
| एला | एला (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन 📚 (व्युत्पत्ति: इल् + अच्) अन्य सम्भावना: एला (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन | एला (स्त्री.) — सम्बोधन, बहुवचन |
चपर 📚च 📚पॄ ➤ च (और, भी, तथा, इसके अतिरिक्त) + पॄ (भरना, पूर्ण करना)
संस्कृत: पूरणे
एला 📚 ➤ इलायची
संस्कृत: कश्चन फलवृक्षविशेषः · पर्याय: पृथ्वीका, चन्द्रबाला, निष्कुटी, बहुला
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| पॄ 📚 | cl. 9. P. (Dhātup. xxxi, 19) पृणाति, RV.; cl. 6. P. (√ पृण्, xxviii, … | 🔵🟣🟢🟤 |
| एला 📚 | इलायची तथा उसका पेड़ | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| एला |
बड़ी इलायची के नाम (२.४.१२५) — पृथ्वीका, चन्द्रबाला, निष्कुटि, बहुला |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| चपरैला | पर + एला | वृद्धि | वृद्धिरेचि (६.१.८८) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड