॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: खेलना, क्रीड़ा करना
संस्कृत: विलसने विकसने च
अंग्रेज़ी: to foster,to cherish,to play
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लुङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अचालीत् / अचालीद् | अचालिष्टाम् | अचालिषुः |
| मध्यम | अचालीः | अचालिष्टम् | अचालिष्ट |
| उत्तम | अचालिषम् | अचालिष्व | अचालिष्म |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: चलति · लिट्: चचाल · लुट्: चलिता · लृट्: चलिष्यति · लोट्: चलतात् · लङ्: अचलत् · विधिलिङ्: चलेत् · आशीर्लिङ्: चल्यात् · लुङ्: अचालीत् · लृङ्: अचलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: चलन · ण्वुल्: चालकः · तृच्: चलिता · ण्यत्: चाल्यः · तव्य: चलितव्यः · अनीयर्: चलनीयः · क्त: चलितः · क्तवतु: चलितवान् · शतृ: चलन् · स्य-शतृ: चलिष्यन् · क्त्वा: चलित्वा · ल्यप्: प्रचल्य · तुमुन्: चलितुम् · णमुल्: चालम् · घञ्: चालः · क्तिन्: चल्ति · क्वसु: चेलिवान्
अर्थ: वह
संस्कृत: परोक्षवर्त्तिवस्तुवाचकं सर्वनाम
अंग्रेज़ी: that
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| चालि | चल् धातु (तुदादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: चल् धातु (चुरादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) | चल् धातु (भ्वादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) |
| सा | तद् (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: सा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन | सा (पुं.) — तृतीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: सै + अच् |
चालि 📚 ➤ खेलना, क्रीड़ा करना
संस्कृत: विलसने विकसने च
सा 📚 ➤ वह
संस्कृत: परोक्षवर्त्तिवस्तुवाचकं सर्वनाम
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| चल् 📚 | (cf. √ चर् and also √ चट्) cl. 1. ˚लति (metrically also Ā. ˚ते; perf. … | 🔵🟣 |
| तद् 📚 | वह । विशेष—इसका प्रयोग यौगिक शब्दों के आरंभ में होता है । जैसे,—तदनंतर… | 🟠🔵🟣🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड