२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
चल् (चलँ)
तुदादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 06.0083
धात्वर्थ: विलसने विकसने च — खेलना, क्रीड़ा करना (to foster,to cherish,to play)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चलति चलतः चलन्ति मध्यम चलसि चलथः चलथ उत्तम चलामि चलावः चलामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चलतात् / चलताद् / चलतु चलताम् चलन्तु मध्यम चल / चलतात् / चलताद् चलतम् चलत उत्तम चलानि चलाव चलाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अचलत् / अचलद् अचलताम् अचलन् मध्यम अचलः अचलतम् अचलत उत्तम अचलम् अचलाव अचलाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चलेत् / चलेद् चलेताम् चलेयुः मध्यम चलेः चलेतम् चलेत उत्तम चलेयम् चलेव चलेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चलिष्यति चलिष्यतः चलिष्यन्ति मध्यम चलिष्यसि चलिष्यथः चलिष्यथ उत्तम चलिष्यामि चलिष्यावः चलिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चलिता चलितारौ चलितारः मध्यम चलितासि चलितास्थः चलितास्थ उत्तम चलितास्मि चलितास्वः चलितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चचाल चेलतुः चेलुः मध्यम चेलिथ चेलथुः चेल उत्तम चचल / चचाल चेलिव चेलिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अचालीत् / अचालीद् अचालिष्टाम् अचालिषुः मध्यम अचालीः अचालिष्टम् अचालिष्ट उत्तम अचालिषम् अचालिष्व अचालिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चल्यात् / चल्याद् चल्यास्ताम् चल्यासुः मध्यम चल्याः चल्यास्तम् चल्यास्त उत्तम चल्यासम् चल्यास्व चल्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अचलिष्यत् / अचलिष्यद् अचलिष्यताम् अचलिष्यन् मध्यम अचलिष्यः अचलिष्यतम् अचलिष्यत उत्तम अचलिष्यम् अचलिष्याव अचलिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चल्यते चल्येते चल्यन्ते मध्यम चल्यसे चल्येथे चल्यध्वे उत्तम चल्ये चल्यावहे चल्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चल्यताम् चल्येताम् चल्यन्ताम् मध्यम चल्यस्व चल्येथाम् चल्यध्वम् उत्तम चल्यै चल्यावहै चल्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अचल्यत अचल्येताम् अचल्यन्त मध्यम अचल्यथाः अचल्येथाम् अचल्यध्वम् उत्तम अचल्ये अचल्यावहि अचल्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चल्येत चल्येयाताम् चल्येरन् मध्यम चल्येथाः चल्येयाथाम् चल्येध्वम् उत्तम चल्येय चल्येवहि चल्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चलिष्यते चलिष्येते चलिष्यन्ते मध्यम चलिष्यसे चलिष्येथे चलिष्यध्वे उत्तम चलिष्ये चलिष्यावहे चलिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त चलन — — चलनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त चालक चालकः चालिका चालकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त चलितृ चलिता चलित्री चलितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त चाल्य चाल्यः चाल्या चाल्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) चलितव्य चलितव्यः चलितव्या चलितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त चलनीय चलनीयः चलनीया चलनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) चलित चलितः चलिता चलितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) चलितवत् चलितवान् चलितवती चलितवत् / चलितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) चलत् चलन् चलती / चलन्ती चलत् / चलद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त चलिष्यत् चलिष्यन् चलिष्यती / चलिष्यन्ती चलिष्यत् / चलिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) चलित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रचल्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) चलितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय चालम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त चाल चालः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त चल्ति — चल्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त चेलिवस् चेलिवान् चेलुषी चेलिवत् / चेलिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।