॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: विद्यार्थी, शिष्य
संस्कृत: शिष्यः · पर्याय: अन्तेवासिन्, शिष्य
व्युत्पत्ति: छत्रं गुरोर्वैगुण्यावरणं शीलमस्य - छत्र-ण (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | छात्रः | छात्रौ | छात्राः |
| द्वितीया | छात्रम् | छात्रौ | छात्रान् |
| तृतीया | छात्रेण | छात्राभ्याम् | छात्रैः |
| चतुर्थी | छात्राय | छात्राभ्याम् | छात्रेभ्यः |
| पञ्चमी | छात्रात् / छात्राद् | छात्राभ्याम् | छात्रेभ्यः |
| षष्ठी | छात्रस्य | छात्रयोः | छात्राणाम् |
| सप्तमी | छात्रे | छात्रयोः | छात्रेषु |
| सम्बोधन | हे छात्र | हे छात्रौ | हे छात्राः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| छात्र | छात्र (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: छात्र (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
छात्र 📚 ➤ विद्यार्थी, शिष्य
संस्कृत: शिष्यः · पर्याय: अन्तेवासिन्, शिष्य
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| छात्र 📚 | शिष्य । चेला । विद्यार्थी । अंतेवासी | 🟠🟣🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| छात्र |
शिष्य (२.७.१३) — अन्तेवासी, शिष्य |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड