॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: छिन्न भिन्न करना (भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा))
संस्कृत: द्वैधीकरणे · पर्याय: छात, लून, कृत्त, दात, दित
अंग्रेज़ी: cut off, cut, divided, torn, cut through, perforated, AV. &c.
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | छिन्नः | छिन्नौ | छिन्नाः |
| द्वितीया | छिन्नम् | छिन्नौ | छिन्नान् |
| तृतीया | छिन्नेन | छिन्नाभ्याम् | छिन्नैः |
| चतुर्थी | छिन्नाय | छिन्नाभ्याम् | छिन्नेभ्यः |
| पञ्चमी | छिन्नात् / छिन्नाद् | छिन्नाभ्याम् | छिन्नेभ्यः |
| षष्ठी | छिन्नस्य | छिन्नयोः | छिन्नानाम् |
| सप्तमी | छिन्ने | छिन्नयोः | छिन्नेषु |
| सम्बोधन | हे छिन्न | हे छिन्नौ | हे छिन्नाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | छिनत्ति | छिन्तः / छिन्त्तः | छिन्दन्ति |
| मध्यम | छिनत्सि | छिन्त्थः / छिन्थः | छिन्त्थ / छिन्थ |
| उत्तम | छिनद्मि | छिन्द्वः | छिन्द्मः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: छिनत्ति · लट् (आत्मने.): छिन्ते · लिट्: चिच्छेद · लिट् (आत्मने.): चिच्छिदे · लुट्: छेत्ता · लुट् (आत्मने.): छेत्ता · लृट्: छेत्स्यति · लृट् (आत्मने.): छेत्स्यते · लोट्: छिनत्तु · लोट् (आत्मने.): छिन्ताम् · लङ्: अच्छिनत् · लङ् (आत्मने.): अच्छिन्त · विधिलिङ्: छिन्द्यात् · विधिलिङ् (आत्मने.): छिन्दीत · आशीर्लिङ्: छिद्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): छित्सीष्ट · लुङ्: अच्छिदत् · लुङ् (आत्मने.): अच्छित्त · लृङ्: अच्छेत्स्यत् · लृङ् (आत्मने.): अच्छेत्स्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: छेदन · ण्वुल्: छेदकः · तृच्: छेत्ता · ण्यत्: छेद्यः · तव्य: छेत्तव्यः · अनीयर्: छेदनीयः · क्त: छिन्नः · क्तवतु: छिन्नवान् · शतृ: छिन्दन् · स्य-शतृ: छेत्स्यन् · शानच्: छिन्दानः · क्त्वा: छित्त्वा · ल्यप्: प्रच्छिद्य · तुमुन्: छेत्तुम् · णमुल्: छेदम् · घञ्: छेदः · क्तिन्: छित्ति · क्वसु: चिच्छिद्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| छिन्न | छिन्न (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: छिद् + क्त 📚 अन्य सम्भावना: छिन्न (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: छिद् + क्त |
छिन्न 📚 ➤ छिन्न भिन्न करना (भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा))
संस्कृत: द्वैधीकरणे · पर्याय: छात, लून, कृत्त, दात, दित
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| छिन्न 📚 | जो कटकर अलग हो गया हो । जो काटकर पृथक् कर दिया गया हो । खंडित । यौ॰—छि… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| छिन्न |
काटा हुआ (३.१.१०२) — छात, लून, कृत्त, दात, दित, छित, वृक्ण |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड