२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
छिद् (छिदिँर्)
रुधादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 07.0003
धात्वर्थ: द्वैधीकरणे — छिन्न भिन्न करना (to cut,to grind, to truncate, to incise)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छिनत्ति छिन्तः / छिन्त्तः छिन्दन्ति मध्यम छिनत्सि छिन्त्थः / छिन्थः छिन्त्थ / छिन्थ उत्तम छिनद्मि छिन्द्वः छिन्द्मः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छिनत्तु / छिन्तात् / छिन्ताद् / छिन्त्तात् / छिन्त्ताद् छिन्ताम् / छिन्त्ताम् छिन्दन्तु मध्यम छिन्तात् / छिन्ताद् / छिन्त्तात् / छिन्त्ताद् / छिन्द्धि / छिन्धि छिन्तम् / छिन्त्तम् छिन्त / छिन्त्त उत्तम छिनदानि छिनदाव छिनदाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अच्छिनत् / अच्छिनद् अच्छिन्ताम् / अच्छिन्त्ताम् अच्छिन्दन् मध्यम अच्छिनः / अच्छिनत् / अच्छिनद् अच्छिन्तम् / अच्छिन्त्तम् अच्छिन्त / अच्छिन्त्त उत्तम अच्छिनदम् अच्छिन्द्व अच्छिन्द्म
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छिन्द्यात् / छिन्द्याद् छिन्द्याताम् छिन्द्युः मध्यम छिन्द्याः छिन्द्यातम् छिन्द्यात उत्तम छिन्द्याम् छिन्द्याव छिन्द्याम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छेत्स्यति छेत्स्यतः छेत्स्यन्ति मध्यम छेत्स्यसि छेत्स्यथः छेत्स्यथ उत्तम छेत्स्यामि छेत्स्यावः छेत्स्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छेत्ता छेत्तारौ छेत्तारः मध्यम छेत्तासि छेत्तास्थः छेत्तास्थ उत्तम छेत्तास्मि छेत्तास्वः छेत्तास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चिच्छेद चिच्छिदतुः चिच्छिदुः मध्यम चिच्छेदिथ चिच्छिदथुः चिच्छिद उत्तम चिच्छेद चिच्छिदिव चिच्छिदिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अच्छिदत् / अच्छिदद् / अच्छैत्सीत् / अच्छैत्सीद् अच्छिदताम् / अच्छैत्ताम् अच्छिदन् / अच्छैत्सुः मध्यम अच्छिदः / अच्छैत्सीः अच्छिदतम् / अच्छैत्तम् अच्छिदत / अच्छैत्त उत्तम अच्छिदम् / अच्छैत्सम् अच्छिदाव / अच्छैत्स्व अच्छिदाम / अच्छैत्स्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छिद्यात् / छिद्याद् छिद्यास्ताम् छिद्यासुः मध्यम छिद्याः छिद्यास्तम् छिद्यास्त उत्तम छिद्यासम् छिद्यास्व छिद्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अच्छेत्स्यत् / अच्छेत्स्यद् अच्छेत्स्यताम् अच्छेत्स्यन् मध्यम अच्छेत्स्यः अच्छेत्स्यतम् अच्छेत्स्यत उत्तम अच्छेत्स्यम् अच्छेत्स्याव अच्छेत्स्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छिन्ते / छिन्त्ते छिन्दाते छिन्दते मध्यम छिन्त्से छिन्दाथे छिन्द्ध्वे / छिन्ध्वे उत्तम छिन्दे छिन्द्वहे छिन्द्महे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छिन्ताम् / छिन्त्ताम् छिन्दाताम् छिन्दताम् मध्यम छिन्त्स्व छिन्दाथाम् छिन्द्ध्वम् / छिन्ध्वम् उत्तम छिनदै छिनदावहै छिनदामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अच्छिन्त / अच्छिन्त्त अच्छिन्दाताम् अच्छिन्दत मध्यम अच्छिन्त्थाः / अच्छिन्थाः अच्छिन्दाथाम् अच्छिन्द्ध्वम् / अच्छिन्ध्वम् उत्तम अच्छिन्दि अच्छिन्द्वहि अच्छिन्द्महि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छिन्दीत छिन्दीयाताम् छिन्दीरन् मध्यम छिन्दीथाः छिन्दीयाथाम् छिन्दीध्वम् उत्तम छिन्दीय छिन्दीवहि छिन्दीमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छेत्स्यते छेत्स्येते छेत्स्यन्ते मध्यम छेत्स्यसे छेत्स्येथे छेत्स्यध्वे उत्तम छेत्स्ये छेत्स्यावहे छेत्स्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छेत्ता छेत्तारौ छेत्तारः मध्यम छेत्तासे छेत्तासाथे छेत्ताध्वे उत्तम छेत्ताहे छेत्तास्वहे छेत्तास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चिच्छिदे चिच्छिदाते चिच्छिदिरे मध्यम चिच्छिदिषे चिच्छिदाथे चिच्छिदिध्वे उत्तम चिच्छिदे चिच्छिदिवहे चिच्छिदिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अच्छित्त अच्छित्साताम् अच्छित्सत मध्यम अच्छित्थाः अच्छित्साथाम् अच्छिद्ध्वम् उत्तम अच्छित्सि अच्छित्स्वहि अच्छित्स्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छित्सीष्ट छित्सीयास्ताम् छित्सीरन् मध्यम छित्सीष्ठाः छित्सीयास्थाम् छित्सीध्वम् उत्तम छित्सीय छित्सीवहि छित्सीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अच्छेत्स्यत अच्छेत्स्येताम् अच्छेत्स्यन्त मध्यम अच्छेत्स्यथाः अच्छेत्स्येथाम् अच्छेत्स्यध्वम् उत्तम अच्छेत्स्ये अच्छेत्स्यावहि अच्छेत्स्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छिद्यते छिद्येते छिद्यन्ते मध्यम छिद्यसे छिद्येथे छिद्यध्वे उत्तम छिद्ये छिद्यावहे छिद्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छिद्यताम् छिद्येताम् छिद्यन्ताम् मध्यम छिद्यस्व छिद्येथाम् छिद्यध्वम् उत्तम छिद्यै छिद्यावहै छिद्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अच्छिद्यत अच्छिद्येताम् अच्छिद्यन्त मध्यम अच्छिद्यथाः अच्छिद्येथाम् अच्छिद्यध्वम् उत्तम अच्छिद्ये अच्छिद्यावहि अच्छिद्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छिद्येत छिद्येयाताम् छिद्येरन् मध्यम छिद्येथाः छिद्येयाथाम् छिद्येध्वम् उत्तम छिद्येय छिद्येवहि छिद्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छेत्स्यते छेत्स्येते छेत्स्यन्ते मध्यम छेत्स्यसे छेत्स्येथे छेत्स्यध्वे उत्तम छेत्स्ये छेत्स्यावहे छेत्स्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त छेदन — — छेदनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त छेदक छेदकः छेदिका छेदकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त छेत्तृ छेत्ता छेत्त्री छेत्तृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त छेद्य छेद्यः छेद्या छेद्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) छेत्तव्य छेत्तव्यः छेत्तव्या छेत्तव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त छेदनीय छेदनीयः छेदनीया छेदनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) छिन्न छिन्नः छिन्ना छिन्नम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) छिन्नवत् छिन्नवान् छिन्नवती छिन्नवत् / छिन्नवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) छिन्दत् छिन्दन् छिन्दती छिन्दत् / छिन्दद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त छेत्स्यत् छेत्स्यन् छेत्स्यती / छेत्स्यन्ती छेत्स्यत् / छेत्स्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) छिन्दान छिन्दानः छिन्दाना छिन्दानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) छित्त्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रच्छिद्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) छेत्तुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय छेदम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त छेद छेदः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त छित्ति — छित्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त चिच्छिद्वस् चिच्छिद्वान् चिच्छिदुषी चिच्छिद्वत् / चिच्छिद्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।