🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:13:02 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

छिद् (छिदिँर्)

रुधादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 07.0003
धात्वर्थ: द्वैधीकरणे — छिन्न भिन्न करना (to cut,to grind, to truncate, to incise)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछिनत्तिछिन्तः / छिन्त्तःछिन्दन्ति
मध्यमछिनत्सिछिन्त्थः / छिन्थःछिन्त्थ / छिन्थ
उत्तमछिनद्मिछिन्द्वःछिन्द्मः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछिनत्तु / छिन्तात् / छिन्ताद् / छिन्त्तात् / छिन्त्ताद्छिन्ताम् / छिन्त्ताम्छिन्दन्तु
मध्यमछिन्तात् / छिन्ताद् / छिन्त्तात् / छिन्त्ताद् / छिन्द्धि / छिन्धिछिन्तम् / छिन्त्तम्छिन्त / छिन्त्त
उत्तमछिनदानिछिनदावछिनदाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअच्छिनत् / अच्छिनद्अच्छिन्ताम् / अच्छिन्त्ताम्अच्छिन्दन्
मध्यमअच्छिनः / अच्छिनत् / अच्छिनद्अच्छिन्तम् / अच्छिन्त्तम्अच्छिन्त / अच्छिन्त्त
उत्तमअच्छिनदम्अच्छिन्द्वअच्छिन्द्म

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछिन्द्यात् / छिन्द्याद्छिन्द्याताम्छिन्द्युः
मध्यमछिन्द्याःछिन्द्यातम्छिन्द्यात
उत्तमछिन्द्याम्छिन्द्यावछिन्द्याम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछेत्स्यतिछेत्स्यतःछेत्स्यन्ति
मध्यमछेत्स्यसिछेत्स्यथःछेत्स्यथ
उत्तमछेत्स्यामिछेत्स्यावःछेत्स्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछेत्ताछेत्तारौछेत्तारः
मध्यमछेत्तासिछेत्तास्थःछेत्तास्थ
उत्तमछेत्तास्मिछेत्तास्वःछेत्तास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचिच्छेदचिच्छिदतुःचिच्छिदुः
मध्यमचिच्छेदिथचिच्छिदथुःचिच्छिद
उत्तमचिच्छेदचिच्छिदिवचिच्छिदिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअच्छिदत् / अच्छिदद् / अच्छैत्सीत् / अच्छैत्सीद्अच्छिदताम् / अच्छैत्ताम्अच्छिदन् / अच्छैत्सुः
मध्यमअच्छिदः / अच्छैत्सीःअच्छिदतम् / अच्छैत्तम्अच्छिदत / अच्छैत्त
उत्तमअच्छिदम् / अच्छैत्सम्अच्छिदाव / अच्छैत्स्वअच्छिदाम / अच्छैत्स्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछिद्यात् / छिद्याद्छिद्यास्ताम्छिद्यासुः
मध्यमछिद्याःछिद्यास्तम्छिद्यास्त
उत्तमछिद्यासम्छिद्यास्वछिद्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअच्छेत्स्यत् / अच्छेत्स्यद्अच्छेत्स्यताम्अच्छेत्स्यन्
मध्यमअच्छेत्स्यःअच्छेत्स्यतम्अच्छेत्स्यत
उत्तमअच्छेत्स्यम्अच्छेत्स्यावअच्छेत्स्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें