॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: तोलना, वजन करना (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय)
संस्कृत: उन्माने
अंग्रेज़ी: to weigh,to measure
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | तोलयति | तोलयतः | तोलयन्ति |
| मध्यम | तोलयसि | तोलयथः | तोलयथ |
| उत्तम | तोलयामि | तोलयावः | तोलयामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: तोलयति · लट् (आत्मने.): तोलयते · लिट्: तोलयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): तोलयाञ्चक्रे · लुट्: तोलयिता · लुट् (आत्मने.): तोलयिता · लृट्: तोलयिष्यति · लृट् (आत्मने.): तोलयिष्यते · लोट्: तोलयतात् · लोट् (आत्मने.): तोलयताम् · लङ्: अतोलयत् · लङ् (आत्मने.): अतोलयत · विधिलिङ्: तोलयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): तोलयेत · आशीर्लिङ्: तोल्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): तोलयिषीष्ट · लुङ्: अतूतुलत् · लुङ् (आत्मने.): अतूतुलत · लृङ्: अतोलयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अतोलयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: तोलन · ण्वुल्: तोलकः · तृच्: तोलयिता · यत्: तोल्यः · तव्य: तोलयितव्यः · अनीयर्: तोलनीयः · क्त: तोलितः · क्तवतु: तोलितवान् · शतृ: तोलयन् · स्य-शतृ: तोलयिष्यन् · शानच्: तोलयमानः · क्त्वा: तोलयित्वा · ल्यप्: प्रतोल्य · तुमुन्: तोलयितुम् · णमुल्: तोलम् · क्तिन्: तोल्ति · क्वसु: तोलयाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| तोलम् | अव्यय — तुल् + णमुल् (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय) 📚 अन्य सम्भावना: तोल (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन | तोल (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
तोलम् 📚 ➤ तोलना, वजन करना (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय)
संस्कृत: उन्माने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| तुल् 📚 | cl. 10. तोलयति, or तुल्˚ (only तुल्˚ also fig.; Ā. MBh.) to lift up, r… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड