🕉️ 30 October 2026, Friday · 12:58:29 AM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

तुल् (तुलँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0088
धात्वर्थ: उन्माने — तोलना, वजन करना (to weigh,to measure)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतोलयतितोलयतःतोलयन्ति
मध्यमतोलयसितोलयथःतोलयथ
उत्तमतोलयामितोलयावःतोलयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतोलयतात् / तोलयताद् / तोलयतुतोलयताम्तोलयन्तु
मध्यमतोलय / तोलयतात् / तोलयताद्तोलयतम्तोलयत
उत्तमतोलयानितोलयावतोलयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअतोलयत् / अतोलयद्अतोलयताम्अतोलयन्
मध्यमअतोलयःअतोलयतम्अतोलयत
उत्तमअतोलयम्अतोलयावअतोलयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतोलयेत् / तोलयेद्तोलयेताम्तोलयेयुः
मध्यमतोलयेःतोलयेतम्तोलयेत
उत्तमतोलयेयम्तोलयेवतोलयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतोलयिष्यतितोलयिष्यतःतोलयिष्यन्ति
मध्यमतोलयिष्यसितोलयिष्यथःतोलयिष्यथ
उत्तमतोलयिष्यामितोलयिष्यावःतोलयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतोलयितातोलयितारौतोलयितारः
मध्यमतोलयितासितोलयितास्थःतोलयितास्थ
उत्तमतोलयितास्मितोलयितास्वःतोलयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतोलयाञ्चकार / तोलयामास / तोलयाम्बभूवतोलयाञ्चक्रतुः / तोलयामासतुः / तोलयाम्बभूवतुःतोलयाञ्चक्रुः / तोलयामासुः / तोलयाम्बभूवुः
मध्यमतोलयाञ्चकर्थ / तोलयामासिथ / तोलयाम्बभूविथतोलयाञ्चक्रथुः / तोलयामासथुः / तोलयाम्बभूवथुःतोलयाञ्चक्र / तोलयामास / तोलयाम्बभूव
उत्तमतोलयाञ्चकर / तोलयाञ्चकार / तोलयामास / तोलयाम्बभूवतोलयाञ्चकृव / तोलयामासिव / तोलयाम्बभूविवतोलयाञ्चकृम / तोलयामासिम / तोलयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअतूतुलत् / अतूतुलद्अतूतुलताम्अतूतुलन्
मध्यमअतूतुलःअतूतुलतम्अतूतुलत
उत्तमअतूतुलम्अतूतुलावअतूतुलाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतोल्यात् / तोल्याद्तोल्यास्ताम्तोल्यासुः
मध्यमतोल्याःतोल्यास्तम्तोल्यास्त
उत्तमतोल्यासम्तोल्यास्वतोल्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअतोलयिष्यत् / अतोलयिष्यद्अतोलयिष्यताम्अतोलयिष्यन्
मध्यमअतोलयिष्यःअतोलयिष्यतम्अतोलयिष्यत
उत्तमअतोलयिष्यम्अतोलयिष्यावअतोलयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें