॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: शुद्ध किया हुआ, छाना हुआ, धोया हुआ
संस्कृत: पवित्रः · पर्याय: पवित्र, प्रयत, मेध्य, विविक्ति
व्युत्पत्ति: पू + क्त (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | पूतः | पूतौ | पूताः |
| द्वितीया | पूतम् | पूतौ | पूतान् |
| तृतीया | पूतेन | पूताभ्याम् | पूतैः |
| चतुर्थी | पूताय | पूताभ्याम् | पूतेभ्यः |
| पञ्चमी | पूतात् / पूताद् | पूताभ्याम् | पूतेभ्यः |
| षष्ठी | पूतस्य | पूतयोः | पूतानाम् |
| सप्तमी | पूते | पूतयोः | पूतेषु |
| सम्बोधन | हे पूत | हे पूतौ | हे पूताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| धार-पूत | समास: धार + पूत कर्मधारय (सम्भावित — पूर्वपद विशेषण) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: पूत (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: पूत (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
धारपूत 📚धार 📚पूत ➤ धार (संभालने वाला, सामने वाला, सहारा देने वाला) + पूत (शुद्ध किया हुआ, छाना हुआ, धोया हुआ)
संस्कृत: पवित्रः · पर्याय: पवित्र, प्रयत, मेध्य, विविक्ति
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| धार |
पालि (३.३.२०६) — कोना, गोद, पंक्ति |
| पूत |
(हवा में) ओसाया हुआ साफ़ अनाज (२.९.२४) — बहुलीकृत पवित्र (३.१.५५) — पवित्र, मेध्य |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड