॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: चालाक, शठ, बदमाश, मक्कार, जालसाज
संस्कृत: धत्तूरः, द्यूतकृत् · पर्याय: उन्मत्त, कितव, धत्तूर, कनकाह्वय, मातुल
व्युत्पत्ति: धूर्व( धूर्) +
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | धूर्तः | धूर्तौ | धूर्ताः |
| द्वितीया | धूर्तम् | धूर्तौ | धूर्तान् |
| तृतीया | धूर्तेन | धूर्ताभ्याम् | धूर्तैः |
| चतुर्थी | धूर्ताय | धूर्ताभ्याम् | धूर्तेभ्यः |
| पञ्चमी | धूर्तात् / धूर्ताद् | धूर्ताभ्याम् | धूर्तेभ्यः |
| षष्ठी | धूर्तस्य | धूर्तयोः | धूर्तानाम् |
| सप्तमी | धूर्ते | धूर्तयोः | धूर्तेषु |
| सम्बोधन | हे धूर्त | हे धूर्तौ | हे धूर्ताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| धूर्त | धूर्त (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: धूर्त (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
धूर्त 📚 ➤ चालाक, शठ, बदमाश, मक्कार, जालसाज
संस्कृत: धत्तूरः, द्यूतकृत् · पर्याय: उन्मत्त, कितव, धत्तूर, कनकाह्वय, मातुल
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| धूर्त 📚 | मायावी । जलौ । /// | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| धूर्त |
जुआरी (२.१०.४४) — अक्षदेवी, कितव, अक्षधूर्त, द्यूतकृत् धूर्त (३.१.४७) — वंचक |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड