॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: दूर डाला हुआ, दूर फेंका हुआ, प्रत्याख्यात, हांका हुआ, निष्कासित, निर्वासित
संस्कृत: शीघ्रोच्चारितवचः · पर्याय: त्वरितोदित
व्युत्पत्ति: निर्+अस्+क्त (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | निरस्तम् | निरस्ते | निरस्तानि |
| द्वितीया | निरस्तम् | निरस्ते | निरस्तानि |
| तृतीया | निरस्तेन | निरस्ताभ्याम् | निरस्तैः |
| चतुर्थी | निरस्ताय | निरस्ताभ्याम् | निरस्तेभ्यः |
| पञ्चमी | निरस्तात् / निरस्ताद् | निरस्ताभ्याम् | निरस्तेभ्यः |
| षष्ठी | निरस्तस्य | निरस्तयोः | निरस्तानाम् |
| सप्तमी | निरस्ते | निरस्तयोः | निरस्तेषु |
| सम्बोधन | हे निरस्त | हे निरस्ते | हे निरस्तानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| निरस्त | निरस्त (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: निरस्त (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
निरस्त 📚 ➤ दूर डाला हुआ, दूर फेंका हुआ, प्रत्याख्यात, हांका हुआ, निष्कासित, निर्वासित
संस्कृत: शीघ्रोच्चारितवचः · पर्याय: त्वरितोदित
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| निरस्त 📚 | फेंका हुआ । छोड़ा हुआ (जेसे, शर) | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| निरस्त |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड