॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: भरना, पूर्ण करना
संस्कृत: पूरणे
अंग्रेज़ी: to fill, to complete
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | परतात् / परताद् / परतु / पारयतात् / पारयताद् / पारयतु | परताम् / पारयताम् | परन्तु / पारयन्तु |
| मध्यम | पर / परतात् / परताद् / पारय / पारयतात् / पारयताद् | परतम् / पारयतम् | परत / पारयत |
| उत्तम | पराणि / पारयाणि | पराव / पारयाव | पराम / पारयाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: परति · लट् (आत्मने.): पारयते · लिट्: पपार · लिट् (आत्मने.): पारयाञ्चक्रे · लुट्: परिता · लुट् (आत्मने.): पारयिता · लृट्: परिष्यति · लृट् (आत्मने.): पारयिष्यते · लोट्: परतात् · लोट् (आत्मने.): पारयताम् · लङ्: अपरत् · लङ् (आत्मने.): अपारयत · विधिलिङ्: परेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): पारयेत · आशीर्लिङ्: पार्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): पारयिषीष्ट · लुङ्: अपारीत् · लुङ् (आत्मने.): अपीपरत · लृङ्: अपरिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अपारयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: परण · ण्वुल्: पारकः · तृच्: परीता · यत्: पार्यः · ण्यत्: पार्यः · तव्य: परीतव्यः · अनीयर्: परणीयः · क्त: पूर्तः · क्तवतु: पूर्तवान् · शतृ: परन् · स्य-शतृ: परीष्यन् · शानच्: पारयमाणः · क्त्वा: पूर्त्वा · ल्यप्: प्रपूर्य · तुमुन्: परीतुम् · णमुल्: पारम् · क्तिन्: पूर्ति · क्वसु: पुपूर्वान्
अर्थ: जाना, दोष लगाना, निन्दा करना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: गतिकुत्सनयोः
अंग्रेज़ी: to go, to blame,to censure,to condemn, to insult, to ridicule, to revile, to criticise
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | ईगः | ईगौ | ईगाः |
| द्वितीया | ईगम् | ईगौ | ईगान् |
| तृतीया | ईगेन | ईगाभ्याम् | ईगैः |
| चतुर्थी | ईगाय | ईगाभ्याम् | ईगेभ्यः |
| पञ्चमी | ईगात् / ईगाद् | ईगाभ्याम् | ईगेभ्यः |
| षष्ठी | ईगस्य | ईगयोः | ईगानाम् |
| सप्तमी | ईगे | ईगयोः | ईगेषु |
| सम्बोधन | हे ईग | हे ईगौ | हे ईगाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | ईजते | ईजेते | ईजन्ते |
| मध्यम | ईजसे | ईजेथे | ईजध्वे |
| उत्तम | ईजे | ईजावहे | ईजामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): ईजते · लिट् (आत्मने.): ईजाञ्चक्रे · लुट् (आत्मने.): ईजिता · लृट् (आत्मने.): ईजिष्यते · लोट् (आत्मने.): ईजताम् · लङ् (आत्मने.): ऐजत · विधिलिङ् (आत्मने.): ईजेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): ईजिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): ऐजिष्ट · लृङ् (आत्मने.): ऐजिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: ईजन · ण्वुल्: ईजकः · तृच्: ईजिता · ण्यत्: ईज्यः · तव्य: ईजितव्यः · अनीयर्: ईजनीयः · क्त: ईजितः · क्तवतु: ईजितवान् · शानच्: ईजमानः · क्त्वा: ईजित्वा · ल्यप्: प्रेज्य · तुमुन्: ईजितुम् · णमुल्: ईजम् · घञ्: ईगः · क्तिन्: ईक्ति · क्वसु: ईजाम्बभूवान्
पर 📚 ➤ भरना, पूर्ण करना
संस्कृत: पूरणे
ईग 📚 ➤ जाना, दोष लगाना, निन्दा करना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: गतिकुत्सनयोः
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| पॄ 📚 | cl. 9. P. (Dhātup. xxxi, 19) पृणाति, RV.; cl. 6. P. (√ पृण्, xxviii, … | 🔵🟣🟢🟤 |
| ईग 📚 | गतौ इदित् इगिवत् । ईङ्गति ऐङ्गीत् ईङ्गते इत्येके | 🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| परेग | पर + ईग | गुण | आद्गुणः (६.१.८७) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड