॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: तस्य नः" किसी रत्न में दोष या खोट
संस्कृत: विदारणे · पर्याय: दारित, भेदित
अंग्रेज़ी: to cut, to break, to divide
व्युत्पत्ति: भिद्+क्त, तस्य नः (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | भिन्नः | भिन्नौ | भिन्नाः |
| द्वितीया | भिन्नम् | भिन्नौ | भिन्नान् |
| तृतीया | भिन्नेन | भिन्नाभ्याम् | भिन्नैः |
| चतुर्थी | भिन्नाय | भिन्नाभ्याम् | भिन्नेभ्यः |
| पञ्चमी | भिन्नात् / भिन्नाद् | भिन्नाभ्याम् | भिन्नेभ्यः |
| षष्ठी | भिन्नस्य | भिन्नयोः | भिन्नानाम् |
| सप्तमी | भिन्ने | भिन्नयोः | भिन्नेषु |
| सम्बोधन | हे भिन्न | हे भिन्नौ | हे भिन्नाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | भिनत्ति | भिन्तः / भिन्त्तः | भिन्दन्ति |
| मध्यम | भिनत्सि | भिन्त्थः / भिन्थः | भिन्त्थ / भिन्थ |
| उत्तम | भिनद्मि | भिन्द्वः | भिन्द्मः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: भिनत्ति · लट् (आत्मने.): भिन्ते · लिट्: बिभेद · लिट् (आत्मने.): बिभिदे · लुट्: भेत्ता · लुट् (आत्मने.): भेत्ता · लृट्: भेत्स्यति · लृट् (आत्मने.): भेत्स्यते · लोट्: भिनत्तु · लोट् (आत्मने.): भिन्ताम् · लङ्: अभिनत् · लङ् (आत्मने.): अभिन्त · विधिलिङ्: भिन्द्यात् · विधिलिङ् (आत्मने.): भिन्दीत · आशीर्लिङ्: भिद्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): भित्सीष्ट · लुङ्: अभिदत् · लुङ् (आत्मने.): अभित्त · लृङ्: अभेत्स्यत् · लृङ् (आत्मने.): अभेत्स्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: भेदन · ण्वुल्: भेदकः · तृच्: भेत्ता · ण्यत्: भेद्यः · तव्य: भेत्तव्यः · अनीयर्: भेदनीयः · क्त: भिन्नः · क्तवतु: भिन्नवान् · शतृ: भिन्दन् · स्य-शतृ: भेत्स्यन् · शानच्: भिन्दानः · क्त्वा: भित्त्वा · ल्यप्: प्रभिद्य · तुमुन्: भेत्तुम् · णमुल्: भेदम् · घञ्: भेदः · क्तिन्: भित्ति · क्वसु: बिभिद्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| भिन्नः | भिन्न (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: भिद् + क्त 📚 |
भिन्नः 📚 ➤ तस्य नः" किसी रत्न में दोष या खोट
संस्कृत: विदारणे · पर्याय: दारित, भेदित
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| भिन्न 📚 | अलग । पृथक् । जुदा । जैसे,—ये दोनों बातें एक दूसरी से भिन्न हैं | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| भिन्न |
फाड़ा/तोड़ा (३.१.९९) — दारित, भेदित |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड