२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
भिद् (भिदिँर्)
रुधादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 07.0002
धात्वर्थ: विदारणे — चीरना, तोडना (to cut, to break, to divide)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम भिनत्ति भिन्तः / भिन्त्तः भिन्दन्ति मध्यम भिनत्सि भिन्त्थः / भिन्थः भिन्त्थ / भिन्थ उत्तम भिनद्मि भिन्द्वः भिन्द्मः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम भिनत्तु / भिन्तात् / भिन्ताद् / भिन्त्तात् / भिन्त्ताद् भिन्ताम् / भिन्त्ताम् भिन्दन्तु मध्यम भिन्तात् / भिन्ताद् / भिन्त्तात् / भिन्त्ताद् / भिन्द्धि / भिन्धि भिन्तम् / भिन्त्तम् भिन्त / भिन्त्त उत्तम भिनदानि भिनदाव भिनदाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अभिनत् / अभिनद् अभिन्ताम् / अभिन्त्ताम् अभिन्दन् मध्यम अभिनः / अभिनत् / अभिनद् अभिन्तम् / अभिन्त्तम् अभिन्त / अभिन्त्त उत्तम अभिनदम् अभिन्द्व अभिन्द्म
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम भिन्द्यात् / भिन्द्याद् भिन्द्याताम् भिन्द्युः मध्यम भिन्द्याः भिन्द्यातम् भिन्द्यात उत्तम भिन्द्याम् भिन्द्याव भिन्द्याम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम भेत्स्यति भेत्स्यतः भेत्स्यन्ति मध्यम भेत्स्यसि भेत्स्यथः भेत्स्यथ उत्तम भेत्स्यामि भेत्स्यावः भेत्स्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम भेत्ता भेत्तारौ भेत्तारः मध्यम भेत्तासि भेत्तास्थः भेत्तास्थ उत्तम भेत्तास्मि भेत्तास्वः भेत्तास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बिभेद बिभिदतुः बिभिदुः मध्यम बिभेदिथ बिभिदथुः बिभिद उत्तम बिभेद बिभिदिव बिभिदिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अभिदत् / अभिदद् / अभैत्सीत् / अभैत्सीद् अभिदताम् / अभैत्ताम् अभिदन् / अभैत्सुः मध्यम अभिदः / अभैत्सीः अभिदतम् / अभैत्तम् अभिदत / अभैत्त उत्तम अभिदम् / अभैत्सम् अभिदाव / अभैत्स्व अभिदाम / अभैत्स्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम भिद्यात् / भिद्याद् भिद्यास्ताम् भिद्यासुः मध्यम भिद्याः भिद्यास्तम् भिद्यास्त उत्तम भिद्यासम् भिद्यास्व भिद्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अभेत्स्यत् / अभेत्स्यद् अभेत्स्यताम् अभेत्स्यन् मध्यम अभेत्स्यः अभेत्स्यतम् अभेत्स्यत उत्तम अभेत्स्यम् अभेत्स्याव अभेत्स्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम भिन्ते / भिन्त्ते भिन्दाते भिन्दते मध्यम भिन्त्से भिन्दाथे भिन्द्ध्वे / भिन्ध्वे उत्तम भिन्दे भिन्द्वहे भिन्द्महे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम भिन्ताम् / भिन्त्ताम् भिन्दाताम् भिन्दताम् मध्यम भिन्त्स्व भिन्दाथाम् भिन्द्ध्वम् / भिन्ध्वम् उत्तम भिनदै भिनदावहै भिनदामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अभिन्त / अभिन्त्त अभिन्दाताम् अभिन्दत मध्यम अभिन्त्थाः / अभिन्थाः अभिन्दाथाम् अभिन्द्ध्वम् / अभिन्ध्वम् उत्तम अभिन्दि अभिन्द्वहि अभिन्द्महि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम भिन्दीत भिन्दीयाताम् भिन्दीरन् मध्यम भिन्दीथाः भिन्दीयाथाम् भिन्दीध्वम् उत्तम भिन्दीय भिन्दीवहि भिन्दीमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम भेत्स्यते भेत्स्येते भेत्स्यन्ते मध्यम भेत्स्यसे भेत्स्येथे भेत्स्यध्वे उत्तम भेत्स्ये भेत्स्यावहे भेत्स्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम भेत्ता भेत्तारौ भेत्तारः मध्यम भेत्तासे भेत्तासाथे भेत्ताध्वे उत्तम भेत्ताहे भेत्तास्वहे भेत्तास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बिभिदे बिभिदाते बिभिदिरे मध्यम बिभिदिषे बिभिदाथे बिभिदिध्वे उत्तम बिभिदे बिभिदिवहे बिभिदिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अभित्त अभित्साताम् अभित्सत मध्यम अभित्थाः अभित्साथाम् अभिद्ध्वम् उत्तम अभित्सि अभित्स्वहि अभित्स्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम भित्सीष्ट भित्सीयास्ताम् भित्सीरन् मध्यम भित्सीष्ठाः भित्सीयास्थाम् भित्सीध्वम् उत्तम भित्सीय भित्सीवहि भित्सीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अभेत्स्यत अभेत्स्येताम् अभेत्स्यन्त मध्यम अभेत्स्यथाः अभेत्स्येथाम् अभेत्स्यध्वम् उत्तम अभेत्स्ये अभेत्स्यावहि अभेत्स्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम भिद्यते भिद्येते भिद्यन्ते मध्यम भिद्यसे भिद्येथे भिद्यध्वे उत्तम भिद्ये भिद्यावहे भिद्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम भिद्यताम् भिद्येताम् भिद्यन्ताम् मध्यम भिद्यस्व भिद्येथाम् भिद्यध्वम् उत्तम भिद्यै भिद्यावहै भिद्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अभिद्यत अभिद्येताम् अभिद्यन्त मध्यम अभिद्यथाः अभिद्येथाम् अभिद्यध्वम् उत्तम अभिद्ये अभिद्यावहि अभिद्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम भिद्येत भिद्येयाताम् भिद्येरन् मध्यम भिद्येथाः भिद्येयाथाम् भिद्येध्वम् उत्तम भिद्येय भिद्येवहि भिद्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम भेत्स्यते भेत्स्येते भेत्स्यन्ते मध्यम भेत्स्यसे भेत्स्येथे भेत्स्यध्वे उत्तम भेत्स्ये भेत्स्यावहे भेत्स्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त भेदन — — भेदनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त भेदक भेदकः भेदिका भेदकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त भेत्तृ भेत्ता भेत्त्री भेत्तृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त भेद्य भेद्यः भेद्या भेद्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) भेत्तव्य भेत्तव्यः भेत्तव्या भेत्तव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त भेदनीय भेदनीयः भेदनीया भेदनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) भिन्न भिन्नः भिन्ना भिन्नम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) भिन्नवत् भिन्नवान् भिन्नवती भिन्नवत् / भिन्नवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) भिन्दत् भिन्दन् भिन्दती भिन्दत् / भिन्दद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त भेत्स्यत् भेत्स्यन् भेत्स्यती / भेत्स्यन्ती भेत्स्यत् / भेत्स्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) भिन्दान भिन्दानः भिन्दाना भिन्दानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) भित्त्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रभिद्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) भेत्तुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय भेदम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त भेद भेदः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त भित्ति — भित्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त बिभिद्वस् बिभिद्वान् बिभिदुषी बिभिद्वत् / बिभिद्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।