🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:12:38 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

भिद् (भिदिँर्)

रुधादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 07.0002
धात्वर्थ: विदारणे — चीरना, तोडना (to cut, to break, to divide)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभिनत्तिभिन्तः / भिन्त्तःभिन्दन्ति
मध्यमभिनत्सिभिन्त्थः / भिन्थःभिन्त्थ / भिन्थ
उत्तमभिनद्मिभिन्द्वःभिन्द्मः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभिनत्तु / भिन्तात् / भिन्ताद् / भिन्त्तात् / भिन्त्ताद्भिन्ताम् / भिन्त्ताम्भिन्दन्तु
मध्यमभिन्तात् / भिन्ताद् / भिन्त्तात् / भिन्त्ताद् / भिन्द्धि / भिन्धिभिन्तम् / भिन्त्तम्भिन्त / भिन्त्त
उत्तमभिनदानिभिनदावभिनदाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअभिनत् / अभिनद्अभिन्ताम् / अभिन्त्ताम्अभिन्दन्
मध्यमअभिनः / अभिनत् / अभिनद्अभिन्तम् / अभिन्त्तम्अभिन्त / अभिन्त्त
उत्तमअभिनदम्अभिन्द्वअभिन्द्म

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभिन्द्यात् / भिन्द्याद्भिन्द्याताम्भिन्द्युः
मध्यमभिन्द्याःभिन्द्यातम्भिन्द्यात
उत्तमभिन्द्याम्भिन्द्यावभिन्द्याम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभेत्स्यतिभेत्स्यतःभेत्स्यन्ति
मध्यमभेत्स्यसिभेत्स्यथःभेत्स्यथ
उत्तमभेत्स्यामिभेत्स्यावःभेत्स्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभेत्ताभेत्तारौभेत्तारः
मध्यमभेत्तासिभेत्तास्थःभेत्तास्थ
उत्तमभेत्तास्मिभेत्तास्वःभेत्तास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबिभेदबिभिदतुःबिभिदुः
मध्यमबिभेदिथबिभिदथुःबिभिद
उत्तमबिभेदबिभिदिवबिभिदिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअभिदत् / अभिदद् / अभैत्सीत् / अभैत्सीद्अभिदताम् / अभैत्ताम्अभिदन् / अभैत्सुः
मध्यमअभिदः / अभैत्सीःअभिदतम् / अभैत्तम्अभिदत / अभैत्त
उत्तमअभिदम् / अभैत्सम्अभिदाव / अभैत्स्वअभिदाम / अभैत्स्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभिद्यात् / भिद्याद्भिद्यास्ताम्भिद्यासुः
मध्यमभिद्याःभिद्यास्तम्भिद्यास्त
उत्तमभिद्यासम्भिद्यास्वभिद्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअभेत्स्यत् / अभेत्स्यद्अभेत्स्यताम्अभेत्स्यन्
मध्यमअभेत्स्यःअभेत्स्यतम्अभेत्स्यत
उत्तमअभेत्स्यम्अभेत्स्यावअभेत्स्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें