॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: घेरना, लपेटना
संस्कृत: संवेष्टने परिवेष्टने च
अंग्रेज़ी: to surround, to cover
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | मुरतात् / मुरताद् / मुरतु | मुरताम् | मुरन्तु |
| मध्यम | मुर / मुरतात् / मुरताद् | मुरतम् | मुरत |
| उत्तम | मुराणि | मुराव | मुराम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: मुरति · लिट्: मुमोर · लुट्: मोरिता · लृट्: मोरिष्यति · लोट्: मुरतात् · लङ्: अमुरत् · विधिलिङ्: मुरेत् · आशीर्लिङ्: मूर्यात् · लुङ्: अमोरीत् · लृङ्: अमोरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: मोरण · ण्वुल्: मोरकः · तृच्: मोरिता · ण्यत्: मोर्यः · तव्य: मोरितव्यः · अनीयर्: मोरणीयः · क्त: मुरितः · क्तवतु: मुरितवान् · शतृ: मुरन् · स्य-शतृ: मोरिष्यन् · क्त्वा: मुरित्वा · ल्यप्: प्रमूर्य · तुमुन्: मोरितुम् · णमुल्: मोरम् · घञ्: मोरः · क्तिन्: मूर्ति · क्वसु: मुमूर्वान्
अर्थ: प्रथम, प्राथमिक, आदिम
संस्कृत: आद्यः · पर्याय: पूर्व, पौरस्त्य, प्रथम, आद्य, मूल
व्युत्पत्ति: आ+दा+ कि
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | आदिः | आदी | आदयः |
| द्वितीया | आदिम् | आदी | आदीन् |
| तृतीया | आदिना | आदिभ्याम् | आदिभिः |
| चतुर्थी | आदये | आदिभ्याम् | आदिभ्यः |
| पञ्चमी | आदेः | आदिभ्याम् | आदिभ्यः |
| षष्ठी | आदेः | आद्योः | आदीनाम् |
| सप्तमी | आदौ | आद्योः | आदिषु |
| सम्बोधन | हे आदे | हे आदी | हे आदयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
मुर 📚 ➤ घेरना, लपेटना
संस्कृत: संवेष्टने परिवेष्टने च
आदी 📚 ➤ प्रथम, प्राथमिक, आदिम
संस्कृत: आद्यः · पर्याय: पूर्व, पौरस्त्य, प्रथम, आद्य, मूल
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| आदि |
पहला (३.१.७९) — पूर्व, पौरस्त्य, प्रथम, आद्य, नपुं॰ |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| मुरादी | मुर + आदी | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड