॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: गृ - कु, उत्वम्
संस्कृत: पर्याय: बृहस्पति, सुराचार्य, गीष्पति, धिषण, जीव
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | गुरु | गुरुणी | गुरूणि |
| द्वितीया | गुरु | गुरुणी | गुरूणि |
| तृतीया | गुरुणा | गुरुभ्याम् | गुरुभिः |
| चतुर्थी | गुरुणे | गुरुभ्याम् | गुरुभ्यः |
| पञ्चमी | गुरुणः | गुरुभ्याम् | गुरुभ्यः |
| षष्ठी | गुरुणः | गुरुणोः | गुरूणाम् |
| सप्तमी | गुरुणि | गुरुणोः | गुरुषु |
| सम्बोधन | हे गुरु / हे गुरो | हे गुरुणी | हे गुरूणि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| रत-गुरु | समास: रत + गुरु तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: गुरु (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: गुरु (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन | गुरु (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन |
रतगुरु 📚रत 📚गुरु ➤ रत (प्रसन्न, खुश, तृप्त) + गुरु (गृ - कु, उत्वम्)
संस्कृत: पर्याय: बृहस्पति, सुराचार्य, गीष्पति, धिषण, जीव
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| रत |
दाम्पत्य-सम्बन्ध (२.७.६१) — व्यवाय, ग्राम्यधर्म, मैथुन, निधुवन |
| गुरु |
देशिक (३.३.२०) — देश |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड