॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: नाम
संस्कृत: अभिधानम्, नाम · पर्याय: आह्वय, आख्या, आह्वा, अभिधान, नामधेय
अंग्रेज़ी: Name
व्युत्पत्ति: म्नायते अभ्यस्यते नम्यते अभिधीयते अर्थोऽनेन वा म्ना +
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | नाम | नाम्नी / नामनी | नामानि |
| द्वितीया | नाम | नाम्नी / नामनी | नामानि |
| तृतीया | नाम्ना | नामभ्याम् | नामभिः |
| चतुर्थी | नाम्ने | नामभ्याम् | नामभ्यः |
| पञ्चमी | नाम्नः | नामभ्याम् | नामभ्यः |
| षष्ठी | नाम्नः | नाम्नोः | नाम्नाम् |
| सप्तमी | नाम्नि / नामनि | नाम्नोः | नामसु |
| सम्बोधन | हे नामन् / हे नाम | हे नाम्नी / हे नामनी | हे नामानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| राम-नाम | समास: राम + नामन् कर्मधारय (सम्भावित — पूर्वपद विशेषण) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: नामन् (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: नाम (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: नम् + घञ् | नामन् (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन |
रामनाम 📚राम 📚नामन् ➤ राम (भगवान श्रीराम) + नामन् (नाम)
संस्कृत: अभिधानम्, नाम · पर्याय: आह्वय, आख्या, आह्वा, अभिधान, नामधेय
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| राम 📚 | लषन दोउ बीर ।—तुलसी (शब्द॰) | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| नामन् 📚 | n. (prob. neither fr. √ ज्ञा nor fr. √ म्ना [cf. Uṇ. iv, 150]; ifc. f.… | 🔵🟣🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| राम |
बलराम के नाम (१.१.२५) — बलभद्र, प्रलम्बघ्न, बलदेव, अच्युताग्रज, रेवतीरमण, कामपाल, हलायुध गन्धर्व, शरभ, राम, सृमर, गवय (नीलगाय), शश (खरगोश) आदि (२.५.१२) — गन्धर्व, शरभ, सृमर, गवय, शश |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड