॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: बेल, फैलने वाला पौधा
संस्कृत: शाखा, प्रियङ्गुवृक्षः, कुन्दभेदः, स्पृक्का, ज्योतिष्मती · पर्याय: वल्ली, व्रतति
व्युत्पत्ति: लत+अच्+टाप्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | लता | लते | लताः |
| द्वितीया | लताम् | लते | लताः |
| तृतीया | लतया | लताभ्याम् | लताभिः |
| चतुर्थी | लतायै | लताभ्याम् | लताभ्यः |
| पञ्चमी | लतायाः | लताभ्याम् | लताभ्यः |
| षष्ठी | लतायाः | लतयोः | लतानाम् |
| सप्तमी | लतायाम् | लतयोः | लतासु |
| सम्बोधन | हे लते | हे लते | हे लताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: व्याप्त होना, व्यापना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: व्याप्तौ
अंग्रेज़ी: to obtain,to pervade,to occupy,to reach, to get
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | आपता | आपते | आपताः |
| द्वितीया | आपताम् | आपते | आपताः |
| तृतीया | आपतया | आपताभ्याम् | आपताभिः |
| चतुर्थी | आपतायै | आपताभ्याम् | आपताभ्यः |
| पञ्चमी | आपतायाः | आपताभ्याम् | आपताभ्यः |
| षष्ठी | आपतायाः | आपतयोः | आपतानाम् |
| सप्तमी | आपतायाम् | आपतयोः | आपतासु |
| सम्बोधन | हे आपते | हे आपते | हे आपताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | आप्नोति | आप्नुतः | आप्नुवन्ति |
| मध्यम | आप्नोषि | आप्नुथः | आप्नुथ |
| उत्तम | आप्नोमि | आप्नुवः | आप्नुमः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: आप्नोति · लिट्: आप · लुट्: आप्ता · लृट्: आप्स्यति · लोट्: आप्नुतात् · लङ्: आप्नोत् · विधिलिङ्: आप्नुयात् · आशीर्लिङ्: आप्यात् · लुङ्: आपत् · लृङ्: आप्स्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: आपन · ण्वुल्: आपकः · तृच्: आप्ता · ण्यत्: आप्यः · तव्य: आप्तव्यः · अनीयर्: आपनीयः · क्त: आप्तः · क्तवतु: आप्तवान् · शतृ: आप्नुवन् · स्य-शतृ: आप्स्यन् · क्त्वा: आप्त्वा · ल्यप्: प्राप्य · तुमुन्: आप्तुम् · णमुल्: आपम् · घञ्: आपः · क्तिन्: आप्ति · क्वसु: आपिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| लता | लता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 |
| आपता | आपता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: आप् + घञ् · तद्धित: आप + तल् (भाववाचक) 📚 अन्य सम्भावना: पता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: आ + पत् + अच् | आपता (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: आप् + घञ् · तद्धित: आप + तल् (भाववाचक) |
लता 📚 ➤ बेल, फैलने वाला पौधा
संस्कृत: शाखा, प्रियङ्गुवृक्षः, कुन्दभेदः, स्पृक्का, ज्योतिष्मती · पर्याय: वल्ली, व्रतति
आपता 📚 ➤ व्याप्त होना, व्यापना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: व्याप्तौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| लता 📚 | वह पौधा जो सूत या डोरी के रुप में जमीन पर फैले अथवा किसी खड़ी वस्तु के… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| आपता 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| लता |
बेल (२.४.९) — वल्ली, व्रतति शाखा (२.४.११) — शाखा |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| लतापता | लता + आपता | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड