२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
आप् (आपॢँ)
स्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 05.0016
धात्वर्थ: व्याप्तौ — व्याप्त होना, व्यापना (to obtain,to pervade,to occupy,to reach, to get)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम आप्नोति आप्नुतः आप्नुवन्ति मध्यम आप्नोषि आप्नुथः आप्नुथ उत्तम आप्नोमि आप्नुवः आप्नुमः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम आप्नुतात् / आप्नुताद् / आप्नोतु आप्नुताम् आप्नुवन्तु मध्यम आप्नुतात् / आप्नुताद् / आप्नुहि आप्नुतम् आप्नुत उत्तम आप्नवानि आप्नवाव आप्नवाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम आप्नोत् / आप्नोद् आप्नुताम् आप्नुवन् मध्यम आप्नोः आप्नुतम् आप्नुत उत्तम आप्नवम् आप्नुव आप्नुम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम आप्नुयात् / आप्नुयाद् आप्नुयाताम् आप्नुयुः मध्यम आप्नुयाः आप्नुयातम् आप्नुयात उत्तम आप्नुयाम् आप्नुयाव आप्नुयाम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम आप्स्यति आप्स्यतः आप्स्यन्ति मध्यम आप्स्यसि आप्स्यथः आप्स्यथ उत्तम आप्स्यामि आप्स्यावः आप्स्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम आप्ता आप्तारौ आप्तारः मध्यम आप्तासि आप्तास्थः आप्तास्थ उत्तम आप्तास्मि आप्तास्वः आप्तास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम आप आपतुः आपुः मध्यम आपिथ आपथुः आप उत्तम आप आपिव आपिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम आपत् / आपद् आपताम् आपन् मध्यम आपः आपतम् आपत उत्तम आपम् आपाव आपाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम आप्यात् / आप्याद् आप्यास्ताम् आप्यासुः मध्यम आप्याः आप्यास्तम् आप्यास्त उत्तम आप्यासम् आप्यास्व आप्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम आप्स्यत् / आप्स्यद् आप्स्यताम् आप्स्यन् मध्यम आप्स्यः आप्स्यतम् आप्स्यत उत्तम आप्स्यम् आप्स्याव आप्स्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम आप्यते आप्येते आप्यन्ते मध्यम आप्यसे आप्येथे आप्यध्वे उत्तम आप्ये आप्यावहे आप्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम आप्यताम् आप्येताम् आप्यन्ताम् मध्यम आप्यस्व आप्येथाम् आप्यध्वम् उत्तम आप्यै आप्यावहै आप्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम आप्यत आप्येताम् आप्यन्त मध्यम आप्यथाः आप्येथाम् आप्यध्वम् उत्तम आप्ये आप्यावहि आप्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम आप्येत आप्येयाताम् आप्येरन् मध्यम आप्येथाः आप्येयाथाम् आप्येध्वम् उत्तम आप्येय आप्येवहि आप्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम आप्स्यते आप्स्येते आप्स्यन्ते मध्यम आप्स्यसे आप्स्येथे आप्स्यध्वे उत्तम आप्स्ये आप्स्यावहे आप्स्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त आपन — — आपनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त आपक आपकः आपिका आपकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त आप्तृ आप्ता आप्त्री आप्तृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त आप्य आप्यः आप्या आप्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) आप्तव्य आप्तव्यः आप्तव्या आप्तव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त आपनीय आपनीयः आपनीया आपनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) आप्त आप्तः आप्ता आप्तम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) आप्तवत् आप्तवान् आप्तवती आप्तवत् / आप्तवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) आप्नुवत् आप्नुवन् आप्नुवती आप्नुवत् / आप्नुवद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त आप्स्यत् आप्स्यन् आप्स्यती / आप्स्यन्ती आप्स्यत् / आप्स्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) आप्त्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्राप्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) आप्तुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय आपम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त आप आपः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त आप्ति — आप्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त आपिवस् आपिवान् आपुषी आपिवत् / आपिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।