॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: कहना, स्पष्ट बोलना (वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद))
संस्कृत: व्यक्तायां वाचि
अंग्रेज़ी: speaking, saying &c.
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | वदमानः | वदमानौ | वदमानाः |
| द्वितीया | वदमानम् | वदमानौ | वदमानान् |
| तृतीया | वदमानेन | वदमानाभ्याम् | वदमानैः |
| चतुर्थी | वदमानाय | वदमानाभ्याम् | वदमानेभ्यः |
| पञ्चमी | वदमानात् / वदमानाद् | वदमानाभ्याम् | वदमानेभ्यः |
| षष्ठी | वदमानस्य | वदमानयोः | वदमानानाम् |
| सप्तमी | वदमाने | वदमानयोः | वदमानेषु |
| सम्बोधन | हे वदमान | हे वदमानौ | हे वदमानाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | वदति | वदतः | वदन्ति |
| मध्यम | वदसि | वदथः | वदथ |
| उत्तम | वदामि | वदावः | वदामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: वदति · लट् (आत्मने.): वदते · लिट्: उवाद · लिट् (आत्मने.): ऊदे · लुट्: वदिता · लुट् (आत्मने.): वदिता · लृट्: वदिष्यति · लृट् (आत्मने.): वदिष्यते · लोट्: वदतात् · लोट् (आत्मने.): वदताम् · लङ्: अवदत् · लङ् (आत्मने.): अवदत · विधिलिङ्: वदेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): वदेत · आशीर्लिङ्: उद्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): वदिषीष्ट · लुङ्: अवादीत् · लुङ् (आत्मने.): अवदिष्ट · लृङ्: अवदिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अवदिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: वदन · ण्वुल्: वादकः · तृच्: वदिता · ण्यत्: वाद्यः · तव्य: वदितव्यः · अनीयर्: वदनीयः · क्त: उदितः · क्तवतु: उदितवान् · शतृ: वदन् · स्य-शतृ: वदिष्यन् · शानच्: वदमानः · क्त्वा: उदित्वा · ल्यप्: प्रोद्य · तुमुन्: वदितुम् · णमुल्: वादम् · घञ्: वादः · क्तिन्: उत्ति · क्वसु: ऊदिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| वदमान | वदमान (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: वद् + शानच् 📚 अन्य सम्भावना: वदमान (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: वद् + शानच् |
वदमान 📚 ➤ कहना, स्पष्ट बोलना (वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद))
संस्कृत: व्यक्तायां वाचि
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| वदमान 📚 | mfn. speaking, saying &c | 🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड