॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जीवित, विद्यमान, वर्तमान
संस्कृत: पक्षिजातिविशेषः, अश्वखुरम् · पर्याय: हारीत, मद्गु, कारण्डव, प्लव, तित्तिरि
व्युत्पत्ति: वृत् + ण्वुल् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | वर्तकः | वर्तकौ | वर्तकाः |
| द्वितीया | वर्तकम् | वर्तकौ | वर्तकान् |
| तृतीया | वर्तकेन | वर्तकाभ्याम् | वर्तकैः |
| चतुर्थी | वर्तकाय | वर्तकाभ्याम् | वर्तकेभ्यः |
| पञ्चमी | वर्तकात् / वर्तकाद् | वर्तकाभ्याम् | वर्तकेभ्यः |
| षष्ठी | वर्तकस्य | वर्तकयोः | वर्तकानाम् |
| सप्तमी | वर्तके | वर्तकयोः | वर्तकेषु |
| सम्बोधन | हे वर्तक | हे वर्तकौ | हे वर्तकाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| वर्तक | वर्तक (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 (व्युत्पत्ति: वृत् + ण्वुल्) अन्य सम्भावना: वर्तक (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
वर्तक 📚 ➤ जीवित, विद्यमान, वर्तमान
संस्कृत: पक्षिजातिविशेषः, अश्वखुरम् · पर्याय: हारीत, मद्गु, कारण्डव, प्लव, तित्तिरि
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| वर्तक 📚 | बटुवा | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड