॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: सुन्दर होना, शोभायमान होना
संस्कृत: शोभायाम्
अंग्रेज़ी: to shine, to look beautiful
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | शुभतात् / शुभताद् / शुभतु | शुभताम् | शुभन्तु |
| मध्यम | शुभ / शुभतात् / शुभताद् | शुभतम् | शुभत |
| उत्तम | शुभानि | शुभाव | शुभाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: शुभति · लिट्: शुशोभ · लुट्: शोभिता · लृट्: शोभिष्यति · लोट्: शुभतात् · लङ्: अशुभत् · विधिलिङ्: शुभेत् · आशीर्लिङ्: शुभ्यात् · लुङ्: अशोभीत् · लृङ्: अशोभिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: शोभन · ण्वुल्: शोभकः · तृच्: शोभिता · ण्यत्: शोभ्यः · तव्य: शोभितव्यः · अनीयर्: शोभनीयः · क्त: शुभितः · क्तवतु: शुभितवान् · शतृ: शुभन् · स्य-शतृ: शोभिष्यन् · क्त्वा: शुभित्वा · ल्यप्: प्रशुभ्य · तुमुन्: शोभितुम् · णमुल्: शोभम् · घञ्: शोभः · क्तिन्: शुब्धि · क्वसु: शुशुभ्वान्
अर्थ: खेलना, क्रीड़ा करना
संस्कृत: विलसने विकसने च
अंग्रेज़ी: to foster,to cherish,to play
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | चलतात् / चलताद् / चलतु | चलताम् | चलन्तु |
| मध्यम | चल / चलतात् / चलताद् | चलतम् | चलत |
| उत्तम | चलानि | चलाव | चलाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: चलति · लिट्: चचाल · लुट्: चलिता · लृट्: चलिष्यति · लोट्: चलतात् · लङ्: अचलत् · विधिलिङ्: चलेत् · आशीर्लिङ्: चल्यात् · लुङ्: अचालीत् · लृङ्: अचलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: चलन · ण्वुल्: चालकः · तृच्: चलिता · ण्यत्: चाल्यः · तव्य: चलितव्यः · अनीयर्: चलनीयः · क्त: चलितः · क्तवतु: चलितवान् · शतृ: चलन् · स्य-शतृ: चलिष्यन् · क्त्वा: चलित्वा · ल्यप्: प्रचल्य · तुमुन्: चलितुम् · णमुल्: चालम् · घञ्: चालः · क्तिन्: चल्ति · क्वसु: चेलिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| शुभ | शुभ् धातु (तुदादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: शुभ (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन | शुभ (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
| आचल | आ + चल् धातु (तुदादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: आ + चल् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन |
शुभ 📚 ➤ सुन्दर होना, शोभायमान होना
संस्कृत: शोभायाम्
आचल 📚 ➤ खेलना, क्रीड़ा करना
संस्कृत: विलसने विकसने च
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| शुभ् 📚 | (or 1. शुम्भ्) cl. 1. Ā. or cl. 6. P. (Dhātup. xviii, 11; xxviii, 33) … | 🔵🟣 |
| चल् 📚 | (cf. √ चर् and also √ चट्) cl. 1. ˚लति (metrically also Ā. ˚ते; perf. … | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| शुभाचल | शुभ + आचल | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड