॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: नमस्कार करना, वंदन करना, सम्मान देना, नमना, शब्द करना
संस्कृत: प्रह्वत्वे शब्दे च
अंग्रेज़ी: to salute,to greet, to respect, to bend, to sound
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | नमतात् / नमताद् / नमतु | नमताम् | नमन्तु |
| मध्यम | नम / नमतात् / नमताद् | नमतम् | नमत |
| उत्तम | नमानि | नमाव | नमाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: नमति · लिट्: ननाम · लुट्: नन्ता · लृट्: नंस्यति · लोट्: नमतात् · लङ्: अनमत् · विधिलिङ्: नमेत् · आशीर्लिङ्: नम्यात् · लुङ्: अनंसीत् · लृङ्: अनंस्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: नमन · ण्वुल्: नामकः · तृच्: नन्ता · यत्: नम्यः · तव्य: नन्तव्यः · अनीयर्: नमनीयः · क्त: नतः · क्तवतु: नतवान् · शतृ: नमन् · स्य-शतृ: नंस्यन् · क्त्वा: नत्वा · ल्यप्: प्रणत्य · तुमुन्: नन्तुम् · णमुल्: नामम् · घञ्: नामः · क्तिन्: नति · क्वसु: नेमिवान्
अर्थ: प्रथम, प्राथमिक, आदिम
संस्कृत: आद्यः · पर्याय: पूर्व, पौरस्त्य, प्रथम, आद्य, मूल
व्युत्पत्ति: आ+दा+ कि
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | आदिः | आदी | आदयः |
| द्वितीया | आदिम् | आदी | आदीन् |
| तृतीया | आदिना | आदिभ्याम् | आदिभिः |
| चतुर्थी | आदये | आदिभ्याम् | आदिभ्यः |
| पञ्चमी | आदेः | आदिभ्याम् | आदिभ्यः |
| षष्ठी | आदेः | आद्योः | आदीनाम् |
| सप्तमी | आदौ | आद्योः | आदिषु |
| सम्बोधन | हे आदे | हे आदी | हे आदयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| उनम | उत् + नम् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: नम (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: उत् + नम् + अच् | नम (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: उत् + नम् + अच् |
| आदी | आदि (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन 📚 अन्य सम्भावना: आदि (पुं.) — सम्बोधन, द्विवचन | आदि (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन |
उनम 📚 ➤ नमस्कार करना, वंदन करना, सम्मान देना, नमना, शब्द करना
संस्कृत: प्रह्वत्वे शब्दे च
आदी 📚 ➤ प्रथम, प्राथमिक, आदिम
संस्कृत: आद्यः · पर्याय: पूर्व, पौरस्त्य, प्रथम, आद्य, मूल
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| नम् 📚 | cl. 1. P. नमति (Dhātup. xxiii, 12), ˚ते (mostly intrans.; cf. Pāṇ. ii… | 🔵🟣 |
| आदि 📚 | भी | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| आदि |
पहला (३.१.७९) — पूर्व, पौरस्त्य, प्रथम, आद्य, नपुं॰ |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| उनमादी | उनम + आदी | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड