🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:31:51 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

नम् (णमँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.1136
धात्वर्थ: प्रह्वत्वे शब्दे च — नमस्कार करना, वंदन करना, सम्मान देना, नमना, शब्द करना (to salute,to greet, to respect, to bend, to sound)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनमतिनमतःनमन्ति
मध्यमनमसिनमथःनमथ
उत्तमनमामिनमावःनमामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनमतात् / नमताद् / नमतुनमताम्नमन्तु
मध्यमनम / नमतात् / नमताद्नमतम्नमत
उत्तमनमानिनमावनमाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअनमत् / अनमद्अनमताम्अनमन्
मध्यमअनमःअनमतम्अनमत
उत्तमअनमम्अनमावअनमाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनमेत् / नमेद्नमेताम्नमेयुः
मध्यमनमेःनमेतम्नमेत
उत्तमनमेयम्नमेवनमेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनंस्यतिनंस्यतःनंस्यन्ति
मध्यमनंस्यसिनंस्यथःनंस्यथ
उत्तमनंस्यामिनंस्यावःनंस्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनन्तानन्तारौनन्तारः
मध्यमनन्तासिनन्तास्थःनन्तास्थ
उत्तमनन्तास्मिनन्तास्वःनन्तास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमननामनेमतुःनेमुः
मध्यमननन्थ / नेमिथनेमथुःनेम
उत्तमननम / ननामनेमिवनेमिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअनंसीत् / अनंसीद्अनंसिष्टाम्अनंसिषुः
मध्यमअनंसीःअनंसिष्टम्अनंसिष्ट
उत्तमअनंसिषम्अनंसिष्वअनंसिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनम्यात् / नम्याद्नम्यास्ताम्नम्यासुः
मध्यमनम्याःनम्यास्तम्नम्यास्त
उत्तमनम्यासम्नम्यास्वनम्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअनंस्यत् / अनंस्यद्अनंस्यताम्अनंस्यन्
मध्यमअनंस्यःअनंस्यतम्अनंस्यत
उत्तमअनंस्यम्अनंस्यावअनंस्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें