॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: भजना, भजन करना
संस्कृत: सेवायाम्
अंग्रेज़ी: to worship,to honour,to pray, to serve
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लुङ् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अभक्त | अभक्षाताम् | अभक्षत |
| मध्यम | अभक्थाः | अभक्षाथाम् | अभग्ध्वम् |
| उत्तम | अभक्षि | अभक्ष्वहि | अभक्ष्महि |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: भजति · लट् (आत्मने.): भजते · लिट्: बभाज · लिट् (आत्मने.): भेजे · लुट्: भक्ता · लुट् (आत्मने.): भक्ता · लृट्: भक्ष्यति · लृट् (आत्मने.): भक्ष्यते · लोट्: भजतात् · लोट् (आत्मने.): भजताम् · लङ्: अभजत् · लङ् (आत्मने.): अभजत · विधिलिङ्: भजेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): भजेत · आशीर्लिङ्: भज्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): भक्षीष्ट · लुङ्: अभाक्षीत् · लुङ् (आत्मने.): अभक्त · लृङ्: अभक्ष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अभक्ष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: भजन · ण्वुल्: भाजकः · तृच्: भक्ता · ण्यत्: भाज्यः · तव्य: भक्तव्यः · अनीयर्: भजनीयः · क्त: भक्तः · क्तवतु: भक्तवान् · शतृ: भजन् · स्य-शतृ: भक्ष्यन् · शानच्: भजमानः · क्त्वा: भक्त्वा · ल्यप्: प्रभज्य · तुमुन्: भक्तुम् · णमुल्: भाजम् · घञ्: भागः · क्तिन्: भक्ति · क्वसु: भेजिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| नद-भक्त | समास: नद + भज् तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: भज् धातु (भ्वादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: भक्त (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन | भक्त (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
नदभक्त 📚नद 📚भज् ➤ नद (अस्पष्ट शब्द करना, आवाज करना) + भज् (भजना, भजन करना)
संस्कृत: सेवायाम्
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| नद 📚 | बड़ी नदी अथवा ऐसी नदी जिसका नाम पुल्लिंगवाची हो; जैसे सोन, दामोदर, ब्र… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| भज् 📚 | cl. 1. P. Ā. (Dhātup. xxxiii, 29) भजति, ˚ते (2. sg. as Impv. भक्षि, R… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| नद |
सरस्वान् (३.३.६४) — समुद्र |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड