॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: प्रकाश, आभा, कान्ति, सौन्दर्य
संस्कृत: प्रभा · पर्याय: प्रभा, रुच्, रुचि, त्विष्, भास्
व्युत्पत्ति: भा+अङ्+टाप्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | भा | भे | भाः |
| द्वितीया | भाम् | भे | भाः |
| तृतीया | भया | भाभ्याम् | भाभिः |
| चतुर्थी | भायै | भाभ्याम् | भाभ्यः |
| पञ्चमी | भायाः | भाभ्याम् | भाभ्यः |
| षष्ठी | भायाः | भयोः | भानाम् |
| सप्तमी | भायाम् | भयोः | भासु |
| सम्बोधन | हे भे | हे भे | हे भाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: जीना, श्वासोच्छवास करना, समर्थ होना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: प्राणने
अंग्रेज़ी: to breathe,to live, to inhale, to be able
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अनः | अनौ | अनाः |
| द्वितीया | अनम् | अनौ | अनान् |
| तृतीया | अनेन | अनाभ्याम् | अनैः |
| चतुर्थी | अनाय | अनाभ्याम् | अनेभ्यः |
| पञ्चमी | अनात् / अनाद् | अनाभ्याम् | अनेभ्यः |
| षष्ठी | अनस्य | अनयोः | अनानाम् |
| सप्तमी | अने | अनयोः | अनेषु |
| सम्बोधन | हे अन | हे अनौ | हे अनाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अनिति | अनितः | अनन्ति |
| मध्यम | अनिषि | अनिथः | अनिथ |
| उत्तम | अनिमि | अनिवः | अनिमः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अनिति · लिट्: आन · लुट्: अनिता · लृट्: अनिष्यति · लोट्: अनितात् · लङ्: आनत् · विधिलिङ्: अन्यात् · आशीर्लिङ्: अन्यात् · लुङ्: आनीत् · लृङ्: आनिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अनन · ण्वुल्: आनकः · तृच्: अनिता · ण्यत्: आन्यः · तव्य: अनितव्यः · अनीयर्: अननीयः · क्त: अनितः · क्तवतु: अनितवान् · शतृ: अनन् · स्य-शतृ: अनिष्यन् · क्त्वा: अनित्वा · ल्यप्: प्राण्य · तुमुन्: अनितुम् · णमुल्: आनम् · घञ्: आनः · क्तिन्: आन्ति · क्वसु: आनिवान्
भा 📚 ➤ प्रकाश, आभा, कान्ति, सौन्दर्य
संस्कृत: प्रभा · पर्याय: प्रभा, रुच्, रुचि, त्विष्, भास्
ऐभअन 📚ऐभ 📚अन ➤ ऐभ + अन (जीना, श्वासोच्छवास करना, समर्थ होना (कर्तृवाचक कृदन्त))
संस्कृत: प्राणने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| भा 📚 | दीप्ति । चमक । प्रकाश | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| ऐभ 📚 | इभ अर्थात् हाथी संबंधी | 🟠🔵🟣 |
| अन 📚 | पु क्रि॰ वि॰ बिना । बगैर | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| भा |
प्रभा (चमक) के नाम (१.३.३८) — प्रभा, रुच्, रुचि, त्विष्, भास्, छवि, द्युति, दीप्ति |
| अन |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| भैभान | भा + ऐभ | वृद्धि | वृद्धिरेचि (६.१.८८) |
| भैभान | ऐभ + अन | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड